Jak działamy

Zgromadzenie Salezjańskie na świecie

Charyzmat, styl i salezjański system wychowawczy
Charyzmat salezjański, który dojrzewał z duchowego i duszpasterskiego doświadczenia św. Jana Bosko, łączy wymiar duchowy i wychowawczy w jeden spójny projekt, ukierunkowany na integralny rozwój młodzieży, ze szczególną uwagą na najuboższych. Projekt ten wyraża się w stylu życia, w szczególnej duchowości i w metodzie pedagogicznej zwanej „systemem prewencyjnym”.

1. Źródła inspiracji i duchowe punkty odniesienia
Duchowość salezjańska jest zakorzeniona w Ewangelii i rozpoznaje w Jezusie Chrystusie wzór działalności duszpasterskiej: wdzięczność wobec Ojca, umiłowanie maluczkich, gorliwość apostolską, postawę Dobrego Pasterza, który wychowuje łagodnością i darem z siebie, dążenie do komunii.
Obok odniesienia chrystologicznego centralne miejsce zajmuje Maryja, czczona jako Wspomożycielka i uważana za przewodniczkę w dziele wychowawczym. Don Bosco uznał Jej obecność za decydującą także przy założeniu Zgromadzenia oraz Instytutu Córek Maryi Wspomożycielki. Pobożność maryjna wyraża się w synowskiej ufności, w modlitwie – zwłaszcza różańcowej – oraz w naśladowaniu Jej wiary i gotowości na przyjęcie Bożego zamysłu.
Także św. Józef jest wskazywany jako wzór posłuszeństwa, pracowitości i dyskrecji, przede wszystkim ze względu na jego odpowiedzialność wychowawczą wobec dorastającego Jezusa.

2. Centrum jednoczące: miłość pasterska
Syntetycznym elementem ducha salezjańskiego jest miłość pasterska, rozumiana jako konkretne poświęcenie się zbawieniu i ludzkiemu rozwojowi młodzieży. Ukierunkowuje ona wybory, relacje i struktury wychowawcze. Działalność apostolska nie jest oddzielona od życia duchowego: praca wychowawcza jest przeżywana jako współpraca z dziełem Boga i jako miejsce zjednoczenia z Nim, zgodnie z logiką „kontemplacji w działaniu”.
Takie podejście zakłada silny zmysł eklezjalny: współpracę z Kościołem lokalnym, komunię z Magisterium i troskę o kształtowanie u młodych dojrzałej świadomości eklezjalnej.

3. Cechy stylu salezjańskiego
Styl wychowawczy wyróżnia się kilkoma stałymi postawami:
– Umiłowanie młodzieży, uważanej za uprzywilejowanych adresatów i rozmówców misji.
– Miłość wychowawcza, czyli relacja wychowawcza oparta na szacunku, serdeczności, zdolności do inicjatywy i atmosferze zaufania.
– Duch rodzinny, który ma na celu tworzenie środowisk, w których wychowawcy i młodzi czują się współodpowiedzialni i przyjęci.
– Optymizm i radość, jako wyraz zaufania do zasobów człowieka i do łaski Bożej.
– Praca i umiarkowanie, rozumiane jako niestrudzona pracowitość połączona z równowagą, prostotą i panowaniem nad sobą.
– Kreatywność i elastyczność, z uwagą na „znaki czasu” i na konkretne potrzeby środowisk młodzieżowych.
Codzienność jest uważana za zwyczajne miejsce wzrostu duchowego: świętość jest proponowana jako radosna wierność obowiązkom własnego stanu.

4. System prewencyjny
Metoda wychowawcza opracowana przez Don Bosco nosi nazwę systemu prewencyjnego. Opiera się ona na trzech zasadach: rozum, religia i miłość wychowawcza.
– Rozum odwołuje się do dowartościowania dialogu, perswazji i osobistej odpowiedzialności.
– Religia oznacza otwarcie na wymiar transcendentny i wyraźne odniesienie do Ewangelii.
– Miłość wychowawcza wyraża bliską, zaangażowaną obecność wychowawczą, zdolną sprawić, że wychowawca jest kochany.
System ten nie ogranicza się do techniki pedagogicznej, lecz stanowi zintegrowane doświadczenie duchowe i wychowawcze, w którym ewangelizacja i wychowanie wzajemnie się wspierają. Salezjańska duchowość młodzieżowa proponuje bowiem syntezę wiary i życia, przyjaźni z Chrystusem, zaangażowania w Kościele i odpowiedzialnej służby w społeczeństwie.

W całości charyzmat salezjański jawi się jako stały projekt formacyjny, który łączy wymiar duchowy, zaangażowanie apostolskie i konkretną troskę o integralny rozwój młodzieży.