Dlaczego salezjanie robią to, co robią

Zgromadzenie Salezjańskie na świecie

Dlaczego? Jaka jest motywacja?
Pytanie „dlaczego salezjanie robią to, co robią?” dotyka samego serca powołania salezjańskiego. Nie dotyczy ono przede wszystkim dzieł, struktur czy działań – oratoriów, szkół, ośrodków kształcenia zawodowego, uczelni, parafii, dzieł społecznych itd. – lecz wewnętrznego korzenia, z którego one wyrastają. Powód, dla którego salezjanie robią to, co robią, jest teologiczny, zanim stanie się organizacyjny: rodzi się z doświadczenia Boga i z powołania w Kościele.

1. Ponieważ wierzą w uprzedzającą miłość Boga
U początku jest pewność, że Bóg kocha każdego człowieka, a szczególnie młodych. Powołanie salezjańskie opiera się na tym przekonaniu: każdy chłopiec nosi w sobie projekt dobra, często ukryty, czasem zraniony, ale prawdziwy. Wychowanie staje się wtedy współpracą z działaniem łaski.
Zawołanie Don Bosco – „Da mihi animas, cetera tolle” – wyraża tę pasję wychowawczą. Nie chodzi o aktywizm społeczny, lecz o poświęcenie się integralnemu zbawieniu człowieka. Salezjanie działają na polu wychowania, ponieważ widzą w nim uprzywilejowane miejsce wzrostu i integralnego rozwoju człowieka.

2. Ponieważ czują się posłani do młodzieży, zwłaszcza najuboższej
Salezjańskie „dlaczego” jest ściśle związane z ewangelicznym wyborem. Misja nie jest ogólnikowa: jest skierowana do młodzieży, ze szczególną uwagą na tych, którzy żyją w sytuacjach ubóstwa materialnego, kulturowego lub duchowego. Ta opcja nie wynika ze strategii socjologicznej, lecz z ewangelicznego odczytania rzeczywistości.
Ubodzy młodzi nie są problemem, którym trzeba zarządzać, lecz miejscem teologicznym: w nich w szczególny sposób objawia się wezwanie Chrystusa. Dlatego salezjanie wybierają zamieszkanie na peryferiach egzystencjalnych, dzielenie codziennego życia chłopców, oferowanie przestrzeni wychowawczych, w których mogą czuć się przyjęci i docenieni.

3. Ponieważ wierzą w wychowanie jako drogę przemiany
Wybór wychowawczy nie jest neutralny. Zakłada określoną wizję antropologiczną: człowiek jest zdolny do wzrostu, do odpowiedzialności, do otwarcia na transcendencję. System Prewencyjny wypracowany przez Don Bosco – oparty na rozumie, religii i miłującej dobroci – przekłada tę wizję na praktykę.
Salezjanie robią to, co robią, ponieważ wierzą, że zapobieganie jest skuteczniejsze niż represja, że obecność oddziałuje silniej niż kontrola, że relacja wychowawcza jest miejscem, w którym buduje się przyszłość. Inwestowanie w szkołę, w kształcenie zawodowe, w towarzyszenie duchowe oznacza przyczynianie się do budowania bardziej sprawiedliwego i solidarnego społeczeństwa.

4. Ponieważ uznają się za spadkobierców charyzmatu
Salezjanie robią to, co robią, ponieważ wiedzą, że są depozytariuszami charyzmatu wzbudzonego przez Ducha Świętego w Kościele za pośrednictwem św. Jana Bosko. Charyzmat nie jest statycznym wspomnieniem przeszłości, lecz dynamiczną siłą, która domaga się aktualizacji w różnych kontekstach historycznych i kulturowych.
Być wiernym Don Bosco oznacza twórczo odczytywać nowe formy ubóstwa młodzieży, posługiwać się odpowiednimi językami, zamieszkiwać nowe środowiska wychowawcze, także cyfrowe. Wierność nie polega na powtarzaniu form, lecz na zgodności z pierwotną intuicją: kochać młodych i prowadzić ich do spotkania z Chrystusem.

5. Ponieważ pragną „wychowywać dobrych chrześcijan i uczciwych obywateli”
To wyrażenie streszcza integralną wizję człowieka. Wychowanie salezjańskie nie oddziela wymiaru religijnego od obywatelskiego. Wychowywać „dobrych chrześcijan” znaczy prowadzić do wiary świadomej i przeżywanej; wychowywać „uczciwych obywateli” znaczy uczyć odpowiedzialności społecznej, praworządności, pracy i solidarności.
„Dlaczego” dzieł salezjańskich ma więc także wymiar kulturowy i społeczny. Salezjanie są przekonani, że przemiana społeczeństwa dokonuje się poprzez formowanie sumień. Dlatego inwestują siły w szkołę, w uczelnie, w kształcenie zawodowe, w duszpasterstwo młodzieży.

6. Ponieważ doświadczają, że radość jest możliwa
Cechą wyróżniającą charyzmat salezjański jest radość. Nie radość powierzchowna, lecz wesele, które rodzi się z Ewangelii. Salezjanie robią to, co robią, ponieważ doświadczyli, że świętość jest możliwa, i pragną proponować ją młodym jako drogę realną i pociągającą.
Salezjańskie środowisko wychowawcze – często opisywane jako „dom, który przyjmuje, parafia, która ewangelizuje, szkoła, która przygotowuje do życia, podwórko, na którym można się spotkać” – wyraża to przekonanie: wiara nie zubaża człowieczeństwa, lecz je dopełnia.

Ostatecznie salezjańskie „dlaczego” jest odpowiedzią na powołanie. Salezjanie robią to, co robią, ponieważ czują się posłani przez Boga do młodych; ponieważ wierzą w przemieniającą moc wychowania; ponieważ żyją konsekracją, która czyni ich znakami miłości Chrystusa; ponieważ uznają się za część trwającej historii charyzmatycznej.
Każde dzieło, każda inicjatywa, każdy projekt znajduje tu swoją ostateczną motywację. Nie chodzi po prostu o „czynienie dobra”, lecz o to, by w sercu świata młodzieży być znakami i nosicielami miłości Boga.