Чаму салезіяне робяць тое, што робяць
Салезіянская кангрэгацыя ў свеце
Чаму? Якая матывацыя?
Пытанне “чаму салезіяне робяць тое, што робяць?” закранае самае сэрца салезіянскага паклікання. Яно датычыць перадусім не ўстаноў, структур ці дзейнасці – араторыяў, школ, цэнтраў прафесійнай адукацыі, універсітэтаў, парафій, сацыяльных устаноў і г. д., – а ўнутранага кораня, з якога ўсё гэта нараджаецца. Прычына, па якой салезіяне робяць тое, што робяць, найперш тэалагічная, а ўжо потым арганізацыйная: яна вынікае з досведу Бога і з царкоўнага паклікання.
1. Бо яны вераць у апярэдную любоў Бога
У аснове ляжыць упэўненасць, што Бог любіць кожнага чалавека, а асабліва моладзь. На гэтым перакананні грунтуецца салезіянскае пакліканне: кожны юнак нясе ў сабе задуму дабра — часта схаваную, часам параненую, але сапраўдную. Тады выхаванне становіцца супрацоўніцтвам з дзеяннем ласкі.
Дэвіз Don Bosco – “Da mihi animas, cetera tolle” – выяўляе гэтую выхаваўчую жарсць. Гаворка ідзе не пра сацыяльны актывізм, а пра адданасць інтэгральнаму збаўленню чалавека. Салезіяне працуюць у сферы выхавання, бо бачаць у ім прывілеяванае месца росту і інтэгральнага чалавечага развіцця.
2. Бо яны адчуваюць сябе пасланымі да моладзі, асабліва найбяднейшай
Салезіянскае “чаму” цесна звязанае з евангельскай перавагай. Місія не агульная: яна скіраваная да моладзі, з асаблівай увагай да тых, хто жыве ў матэрыяльнай, культурнай або духоўнай беднасці. Гэты выбар вынікае не з сацыялагічнай стратэгіі, а з евангельскага прачытання рэчаіснасці.
Бедная моладзь — не праблема, якую трэба вырашаць, а тэалагічнае месца: у ёй асабліва выразна гучыць покліч Хрыста. Таму салезіяне выбіраюць жыць на экзістэнцыяльных перыферыях, дзяліць штодзённае жыццё юнакоў, прапаноўваць выхаваўчыя прасторы, дзе кожны адчувае сябе прынятым і шанаваным.
3. Бо яны вераць у выхаванне як шлях пераменаў
Выхаваўчы выбар не нейтральны. Ён прадугледжвае пэўнае антрапалагічнае бачанне: чалавек здольны расці, несці адказнасць, адкрывацца на трансцэндэнтнае. Прэвентыўная сістэма, распрацаваная Don Bosco, – заснаваная на розуме, рэлігіі і любячай дабрыні, – практычна ўвасабляе гэтае бачанне.
Салезіяне робяць тое, што робяць, бо вераць, што папярэджанне больш дзейснае за рэпрэсіі, прысутнасць — мацнейшая за кантроль, а выхаваўчыя адносіны — гэта месца, дзе будуецца будучыня. Укладваць сілы ў школу, прафесійную адукацыю і духоўнае суправаджэнне значыць спрыяць будаўніцтву больш справядлівага і салідарнага грамадства.
4. Бо яны прызнаюць сябе спадкаемцамі харызмы
Салезіяне робяць тое, што робяць, бо ведаюць, што з’яўляюцца захавальнікамі харызмы, абуджанай Духам Святым у Касцёле праз святога Яна Боска. Харызма — не статычны ўспамін пра мінулае, а дынамічная сіла, якая патрабуе актуалізацыі ў розных гістарычных і культурных кантэкстах.
Быць вернымі Don Bosco значыць творча адказваць на новыя формы беднасці моладзі, карыстацца адпаведнай мовай, прысутнічаць у новых выхаваўчых асяроддзях, у тым ліку лічбавых. Вернасць палягае не ў паўтарэнні формаў, а ў адпаведнасці першапачатковай інтуіцыі: любіць моладзь і весці яе да сустрэчы з Хрыстом.
5. Бо яны імкнуцца “выхоўваць добрых хрысціян і сумленных грамадзян”
Гэты выраз коратка перадае інтэгральнае бачанне чалавека. Салезіянскае выхаванне не аддзяляе рэлігійнае вымярэнне ад грамадзянскага. Выхоўваць “добрых хрысціян” значыць суправаджаць да свядомай і пражытай веры; выхоўваць “сумленных грамадзян” значыць выхоўваць да сацыяльнай адказнасці, законнасці, працы і салідарнасці.
Такім чынам, “чаму” салезіянскіх устаноў мае таксама культурнае і сацыяльнае вымярэнне. Салезіяне перакананыя, што перамена грамадства праходзіць праз фармаванне сумлення. Таму яны ўкладваюць сілы ў школу, універсітэт, прафесійную адукацыю і моладзевае душпастырства.
6. Бо яны на досведзе ведаюць, што радасць магчымая
Адметная рыса салезіянскай харызмы — радасць. Не павярхоўная радасць, а весялосць, што нараджаецца з Евангелля. Салезіяне робяць тое, што робяць, бо на ўласным досведзе пераканаліся, што святасць магчымая, і хочуць прапанаваць яе моладзі як рэальны і прывабны шлях.
Салезіянскае выхаваўчае асяроддзе – якое часта апісваюць як “дом, што прымае, парафію, што евангелізуе, школу, што рыхтуе да жыцця, двор для сустрэч”, – выяўляе гэтае перакананне: вера не збядняе чалавечнасць, а дапаўняе яе.
У рэшце рэшт, “чаму” салезіянаў — гэта адказ на пакліканне. Яны робяць тое, што робяць, бо адчуваюць сябе пасланымі Богам да моладзі; бо вераць у пераўтваральную сілу выхавання; бо жывуць кансэкрацыяй, якая робіць іх знакамі любові Хрыста; бо прызнаюць сябе часткай харызматычнай гісторыі, якая працягваецца.
Кожная ўстанова, кожная ініцыятыва, кожны праект знаходзіць тут сваю канчатковую матывацыю. Гаворка ідзе не проста пра тое, каб “рабіць дабро”, а пра тое, каб у самым сэрцы свету моладзі быць знакамі і носьбітамі Божай любові.
