Tại sao các tu sĩ Salêdiêng làm những gì họ làm
Tu hội Salêdiêng trên thế giới
Tại sao? Động lực là gì?
Câu hỏi “tại sao các tu sĩ Salêdiêng làm những gì họ làm?” chạm đến trọng tâm của ơn gọi Salêdiêng. Câu hỏi này trước hết không liên quan đến các công cuộc, cơ sở hay hoạt động – nguyện xá, trường học, trung tâm dạy nghề, đại học, giáo xứ, công cuộc xã hội, v.v. – nhưng liên quan đến cội rễ nội tâm làm phát sinh những điều ấy. Lý do khiến các tu sĩ Salêdiêng làm những gì họ làm là lý do thần học trước khi là lý do tổ chức: nó phát xuất từ một kinh nghiệm về Thiên Chúa và từ một lời mời gọi của Giáo hội.
1. Vì họ tin vào tình yêu đi bước trước của Thiên Chúa
Khởi đầu là xác tín rằng Thiên Chúa yêu thương mỗi người, và cách đặc biệt là người trẻ. Ơn gọi Salêdiêng được xây dựng trên xác tín này: mỗi em đều mang trong mình một dự phóng tốt lành, thường bị che khuất, đôi khi bị tổn thương, nhưng có thật. Khi ấy, giáo dục trở thành sự cộng tác với tác động của ân sủng.
Khẩu hiệu của Don Bosco – “Da mihi animas, cetera tolle” – diễn tả niềm đam mê giáo dục này. Đây không phải là một thứ hoạt động xã hội thuần túy, nhưng là sự tận hiến cho ơn cứu độ toàn diện của con người. Các tu sĩ Salêdiêng hoạt động trong lĩnh vực giáo dục vì họ nhìn thấy nơi giáo dục một môi trường ưu tiên cho sự trưởng thành và thăng tiến con người toàn diện.
2. Vì họ cảm thấy mình được sai đến với người trẻ, nhất là những người nghèo nhất
Câu hỏi “tại sao” của người Salêdiêng gắn liền với một sự ưu tiên theo Tin Mừng. Sứ mạng không chung chung: sứ mạng hướng đến người trẻ, với sự quan tâm đặc biệt đến những ai đang sống trong hoàn cảnh nghèo khó về vật chất, văn hóa hoặc tinh thần. Lựa chọn này không phát xuất từ một chiến lược xã hội học, nhưng từ việc đọc thực tại dưới ánh sáng Tin Mừng.
Người trẻ nghèo không phải là một vấn đề cần giải quyết, nhưng là một nơi chốn thần học: nơi các em, lời mời gọi của Chúa Kitô được tỏ lộ cách đặc biệt. Vì thế, các tu sĩ Salêdiêng chọn ở giữa những vùng ngoại biên hiện sinh, chia sẻ cuộc sống hằng ngày của các em, mang đến những không gian giáo dục nơi các em cảm thấy được đón nhận và được trân trọng.
3. Vì họ tin vào giáo dục như con đường biến đổi
Lựa chọn giáo dục không trung lập. Lựa chọn ấy hàm chứa một quan niệm nhân học rõ ràng: con người có khả năng trưởng thành, có trách nhiệm, có khả năng mở ra với Đấng Siêu Việt. Hệ thống Dự phòng do Don Bosco xây dựng – dựa trên lý trí, tôn giáo và lòng mến thương – chuyển quan niệm ấy thành hành động.
Các tu sĩ Salêdiêng làm những gì họ làm vì họ tin rằng phòng ngừa hiệu quả hơn trấn áp, sự hiện diện có sức tác động hơn sự kiểm soát, và mối quan hệ giáo dục là nơi tương lai được xây dựng. Đầu tư vào trường học, vào đào tạo nghề, vào việc đồng hành thiêng liêng có nghĩa là góp phần xây dựng một xã hội công bằng và liên đới hơn.
4. Vì họ nhận mình là những người thừa hưởng một đặc sủng
Các tu sĩ Salêdiêng làm những gì họ làm vì họ biết mình là những người được ủy thác một đặc sủng do Chúa Thánh Thần khơi dậy trong Giáo hội qua thánh Gioan Bosco. Đặc sủng không phải là một ký ức tĩnh tại của quá khứ, nhưng là một sức mạnh năng động đòi được cập nhật trong những bối cảnh lịch sử và văn hóa khác nhau.
Trung thành với Don Bosco có nghĩa là giải đọc cách sáng tạo những hình thức nghèo khổ mới của giới trẻ, sử dụng những ngôn ngữ thích hợp, hiện diện trong những môi trường giáo dục mới, kể cả môi trường kỹ thuật số. Sự trung thành không hệ tại ở việc lặp lại các hình thức, nhưng ở sự nhất quán với trực giác nguyên thủy: yêu thương người trẻ và dẫn đưa các em đến gặp gỡ Chúa Kitô.
5. Vì họ mong muốn “đào tạo những Kitô hữu tốt và những công dân lương thiện”
Thành ngữ này tóm kết một quan niệm toàn diện về con người. Nền giáo dục Salêdiêng không tách biệt chiều kích tôn giáo khỏi chiều kích dân sự. Đào tạo “những Kitô hữu tốt” có nghĩa là đồng hành để đạt tới một đức tin có ý thức và được sống; đào tạo “những công dân lương thiện” có nghĩa là giáo dục về trách nhiệm xã hội, về sự tôn trọng pháp luật, về lao động, về tình liên đới.
Vì thế, câu hỏi “tại sao” của các công cuộc Salêdiêng cũng mang tính văn hóa và xã hội. Các tu sĩ Salêdiêng xác tín rằng việc biến đổi xã hội phải đi qua việc đào tạo lương tâm. Vì thế họ dồn sức cho trường học, đại học, đào tạo nghề và mục vụ giới trẻ.
6. Vì họ kinh nghiệm rằng niềm vui là điều có thể
Một nét đặc thù của đặc sủng Salêdiêng là niềm vui. Không phải một niềm vui hời hợt, nhưng là niềm hân hoan phát xuất từ Tin Mừng. Các tu sĩ Salêdiêng làm những gì họ làm vì họ đã kinh nghiệm rằng sự thánh thiện là điều có thể và họ mong muốn đề nghị sự thánh thiện ấy cho người trẻ như một con đường thực tế và hấp dẫn.
Môi trường giáo dục Salêdiêng – thường được mô tả là “ngôi nhà đón tiếp, giáo xứ loan báo Tin Mừng, trường học chuẩn bị vào đời, sân chơi để gặp gỡ nhau” – diễn tả xác tín này: đức tin không làm nghèo đi nhân tính, nhưng kiện toàn nhân tính.
Tóm lại, câu trả lời cho câu hỏi “tại sao” của các tu sĩ Salêdiêng là đáp lại một lời mời gọi. Họ làm những gì họ làm vì họ cảm thấy mình được Thiên Chúa sai đến với người trẻ; vì họ tin vào sức mạnh biến đổi của giáo dục; vì họ sống một đời thánh hiến làm cho họ trở thành dấu chỉ tình yêu của Chúa Kitô; vì họ nhận mình là một phần của một lịch sử đặc sủng đang tiếp diễn.
Mỗi công cuộc, mỗi sáng kiến, mỗi dự án đều tìm thấy nơi đây động lực sau cùng của mình. Vấn đề không đơn giản là “làm điều tốt”, nhưng là trở nên, ngay giữa lòng thế giới người trẻ, những dấu chỉ và những người mang tình yêu của Thiên Chúa.
