Huy hiệu

Tu hội Salêdiêng trên thế giới

Huy hiệu Salêdiêng

Huy hiệu Salêdiêng là một trong những dấu chỉ ý nghĩa nhất của căn tính Tu hội Salêdiêng. Đó không chỉ là một biểu tượng thể chế, cũng không phải là một dấu hiệu nhận diện đơn thuần: đó là một sự tổng hợp bằng hình ảnh về đặc sủng của Don Bosco, về chương trình thiêng liêng của ngài và về sứ mạng được trao phó cho các tu sĩ Salêdiêng trong Giáo Hội và trong thế giới.

Qua các biểu tượng của mình, huy hiệu diễn tả cốt lõi của ơn gọi Salêdiêng: sống cho Thiên Chúa và cho người trẻ, nhất là những người nghèo nhất và bị bỏ rơi, theo khẩu hiệu Don Bosco đã chọn: Da mihi animas, cetera tolle — “Hãy cho tôi các linh hồn, còn mọi sự khác xin cứ lấy đi”.

Nguồn gốc của huy hiệu
Tu hội Salêdiêng, do Don Bosco thành lập ngày 18 tháng 12 năm 1859, ban đầu không có huy hiệu chính thức. Trong những năm đầu, con dấu của Tu hội dùng hình ảnh Thánh Phanxicô Salê, Bổn mạng của Tu hội, kèm theo một dòng chữ Latinh xác định Tu hội Đạo đức Salêdiêng. Khẩu hiệu được dùng khi ấy là: Discite a me quia mitis sum — “Hãy học cùng tôi, vì tôi hiền lành”, một quy chiếu Tin Mừng hoàn toàn phù hợp với tinh thần dịu hiền, nhu mì và đức ái mục tử vốn là nét riêng của Thánh Phanxicô Salê.
Nhu cầu có một huy hiệu chính thức xuất hiện vào năm 1884, trong thời gian xây dựng Vương cung Thánh đường Thánh Tâm tại Rôma, công trình được Đức Giáo hoàng Lêô XIII trao cho Don Bosco. Người ta thấy nên đặt huy hiệu Salêdiêng bên cạnh huy hiệu của các Đức Giáo hoàng Piô IX và Lêô XIII. Bản phác thảo đầu tiên được cha Antonio Sala trình lên Hội đồng Bề trên ngày 12 tháng 9 năm 1884. Bản vẽ là tác phẩm của giáo sư Boidi, giáo viên vẽ kỹ thuật tại Trường Thánh Gioan Tông đồ ở Torino và là cộng tác viên của các tu sĩ Salêdiêng.
Bản thiết kế đã chứa đựng những yếu tố thiết yếu của huy hiệu hiện nay: chiếc neo, trái tim rực lửa, Thánh Phanxicô Salê, ngôi sao, khu rừng, núi non, cành cọ, cành nguyệt quế, vòng hoa hồng, thánh giá và khẩu hiệu. Don Bosco đích thân can thiệp vào một số chi tiết, đặc biệt là thay ngôi sao đặt trên đỉnh tấm khiên bằng một thánh giá tỏa sáng. Ngôi sao được giữ lại dưới dạng sao chổi, đặt phía trên trái tim.
Huy hiệu chính thức xuất hiện lần đầu tiên trong thông tư của Don Bosco ngày 8 tháng 12 năm 1885, lễ Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội. Từ đó đến nay, về cơ bản, huy hiệu vẫn là dấu hiệu huy hiệu học của Tu hội Salêdiêng.

Ý nghĩa tổng quát
Huy hiệu Salêdiêng quy tụ trong một hình ảnh duy nhất các nhân đức đối thần, ký ức về Đấng Sáng lập, sự quy chiếu về Bổn mạng của Tu hội và định hướng thiêng liêng của sứ mạng Salêdiêng.
Ngôi sao, chiếc neo và trái tim lần lượt gợi nhắc đức tin, đức cậy và đức mến. Thánh Phanxicô Salê gợi đến phong cách tông đồ của sự dịu hiền và nhân hậu. Khu rừng gợi nhắc Don Bosco và nguồn gốc của ngài. Núi non chỉ về lời mời gọi nên thánh. Cành cọ và cành nguyệt quế gợi lên phần thưởng được hứa ban cho một đời sống trung thành, hy sinh và nhân đức. Vòng hoa hồng nhắc đến vẻ đẹp và những vất vả của sứ mạng. Thánh giá, đặt trên đỉnh, hướng mọi sự về Đức Kitô, nguồn mạch và sự viên mãn của ơn gọi Salêdiêng.

Ngôi sao: đức tin
Ngôi sao là biểu tượng của đức tin, ánh sáng định hướng con đường. Trong truyền thống Kitô giáo, ngôi sao gợi đến sự hiện diện của Đức Kitô, ánh sáng thế gian và Đấng dẫn đường cho nhân loại. Trong huy hiệu Salêdiêng, ngôi sao cho biết công cuộc giáo dục và mục vụ không phát sinh từ một dự án thuần túy nhân loại, nhưng từ đức tin vào Thiên Chúa và từ khát vọng dẫn đưa người trẻ đến gặp gỡ Ngài.

Chiếc neo: đức cậy
Chiếc neo, đặt ở giữa tấm khiên, tượng trưng cho đức cậy. Như trong đời sống trên biển, chiếc neo bảo đảm sự vững vàng giữa sóng gió, thì niềm hy vọng Kitô giáo cũng nâng đỡ tâm hồn trong thử thách, trong vất vả và trong những bất trắc của lịch sử.
Theo truyền thống Salêdiêng, chiếc neo nhắc nhớ rằng giáo dục luôn là một hành vi của niềm hy vọng: hy vọng vào Thiên Chúa, vào người trẻ và vào điều thiện có thể lớn lên ngay cả trong những hoàn cảnh mong manh nhất.

Trái tim: đức mến
Trái tim rực lửa là biểu tượng của đức ái mục tử. Trái tim gợi nhắc tình yêu nồng cháy của Đức Kitô và sự hiến dâng trọn vẹn bản thân đã làm nên đặc điểm cuộc đời Don Bosco.
Sứ mạng Salêdiêng không phát sinh trước hết từ một tổ chức, nhưng từ một trái tim cháy bỏng vì Thiên Chúa và vì người trẻ. Trái tim trong huy hiệu diễn tả một đức ái cụ thể, cần mẫn, mang tính giáo dục và truyền giáo, có khả năng đến gần nhất là với những ai nghèo khó, cô đơn hay bị bỏ rơi.

Thánh Phanxicô Salê
Hình ảnh Thánh Phanxicô Salê nhắc đến Bổn mạng của Tu hội. Don Bosco muốn các con cái mình được gọi là Salêdiêng chính là để quy chiếu về sự nhân hậu, sự dịu hiền, lòng kiên nhẫn và đức ái tông đồ của vị thánh Giám mục Genève.
Cây bút và trang giấy đi kèm hình ảnh của ngài cũng gợi nhắc tầm quan trọng của việc tông đồ báo chí, của sách báo tốt và của việc phổ biến rộng rãi văn hóa Kitô giáo. Don Bosco rất coi trọng truyền thông và muốn rằng cả chữ viết cũng là công cụ để loan báo Tin Mừng và giáo dục.

Khu rừng
Khu rừng nằm ở phần dưới của tấm khiên trực tiếp gợi nhắc họ của Đấng Sáng lập (trong tiếng Ý, “bosco” nghĩa là khu rừng). Tuy nhiên, đó không chỉ là một quy chiếu về tên gọi. Khu rừng gợi đến nguồn gốc khiêm hạ và quan phòng của Don Bosco, xuất thân nông dân của ngài, sự đơn sơ của gia đình ngài và lịch sử cụ thể từ đó sứ mạng Salêdiêng đã ra đời.
Trong khu rừng được gìn giữ ký ức về những ngày đầu: một ơn gọi được hình thành trong nghèo khó, trong lao động, trong đức tin đơn sơ và trong những giấc mơ của Thiên Chúa.

Núi non
Những ngọn núi vươn lên phía sau khu rừng chỉ về những đỉnh cao của sự hoàn thiện Kitô giáo mà mỗi tu sĩ Salêdiêng được mời gọi vươn tới. Trong truyền thống Kinh Thánh và thiêng liêng, núi là nơi gặp gỡ Thiên Chúa, là hình ảnh của sự thăng tiến, thanh luyện và thánh thiện.
Trong huy hiệu Salêdiêng, núi non nhắc nhớ rằng sứ mạng giáo dục không thể tách rời đời sống thiêng liêng. Người Salêdiêng được mời gọi nên thánh ngay trong lòng sứ mạng, sống sự thánh hiến của mình giữa người trẻ và vì người trẻ.

Cành cọ và cành nguyệt quế
Cành cọ và cành nguyệt quế, đan vào nhau ở chân tấm khiên, là dấu chỉ của chiến thắng, trung thành, hy sinh và vinh quang. Cành cọ gợi nhắc sự tử đạo, sự kiên trì và chiến thắng của Đức Kitô trên sự chết. Cành nguyệt quế, xanh tươi quanh năm, là biểu tượng của danh dự, hòa bình và sự bất tử.
Cùng với nhau, chúng cho thấy đời sống Salêdiêng sinh hoa trái khi được hiến dâng. Sự phong nhiêu tông đồ phát sinh từ lòng trung thành, từ sự hy sinh và từ sự sẵn sàng tiêu hao cuộc đời mình vì lợi ích của người trẻ và vì Nước Thiên Chúa.

Vòng hoa hồng
Vòng hoa hồng đặt trên đỉnh tấm khiên gợi nhắc vẻ đẹp của ơn gọi Salêdiêng và đồng thời cả những đòi hỏi của ơn gọi ấy. Có thể đọc hình ảnh này dưới ánh sáng của giấc mơ nổi tiếng về giàn hoa hồng: những bông hồng chỉ niềm vui, lời hứa và sự phong nhiêu của sứ mạng; những gai nhọn nhắc đến sự vất vả, hy sinh và lòng kiên nhẫn cần thiết để sống sứ mạng ấy cách trung thành.

Sứ mạng Salêdiêng rạng ngời và vui tươi, nhưng không thiếu thập giá. Don Bosco dạy chúng ta giữ cả hai chiều kích: vẻ đẹp của sự hiến dâng và cái giá của tình yêu.

Thánh giá
Trên đỉnh huy hiệu là thánh giá tỏa sáng. Thánh giá không phải là một vật trang trí đơn thuần, nhưng là trung tâm thiêng liêng của toàn bộ biểu tượng. Mọi yếu tố của huy hiệu đều tìm thấy nơi thánh giá ý nghĩa sâu xa nhất của mình.
Đức tin, đức cậy, đức mến, sự dịu hiền Salêdiêng, sứ mạng giáo dục, hành trình vươn lên sự thánh thiện và sự hiến dâng cuộc đời đều hướng về Đức Kitô chịu đóng đinh và phục sinh. Thánh giá nhắc nhớ rằng công cuộc Salêdiêng thuộc về Ngài và từ Ngài lãnh nhận sức mạnh, ánh sáng và sự phong nhiêu.

Khẩu hiệu: Da mihi animas, cetera tolle
Khẩu hiệu Da mihi animas, cetera tolle — “Hãy cho tôi các linh hồn, còn mọi sự khác xin cứ lấy đi” — là sự tổng hợp cao nhất của tinh thần Salêdiêng. Don Bosco muốn đặt khẩu hiệu này trong huy hiệu vì ngài nhận ra ở đó chương trình của cuộc đời mình và của sứ mạng được trao cho các con cái ngài.
Những lời này diễn tả quyền ưu tiên tuyệt đối dành cho ơn cứu độ của con người. Chúng đòi hỏi đặt người trẻ vào trung tâm: phẩm giá của họ, sự phát triển nhân bản và Kitô giáo của họ, vận mệnh đời đời của họ. Mọi thứ khác — uy tín, tiện nghi, lợi ích cá nhân, sự an toàn — đều xếp hàng thứ yếu.
Khẩu hiệu không phải là một công thức trang trí, nhưng là một sự ủy thác thiêng liêng. Khẩu hiệu xác định cốt lõi của ơn gọi Salêdiêng: thuộc trọn về Thiên Chúa để hiến thân trọn vẹn cho người trẻ.

Giá trị hiện tại của huy hiệu
Ngày nay, huy hiệu Salêdiêng vẫn giữ nguyên sức mạnh biểu tượng của mình. Huy hiệu nhắc nhở Tu hội về nguồn gốc, căn tính và sứ mạng của mình. Huy hiệu mời gọi mỗi tu sĩ Salêdiêng sống với đức tin, đức cậy và đức mến; theo Đức Kitô trên con đường thập giá; noi gương sự dịu hiền tông đồ của Thánh Phanxicô Salê; gìn giữ trái tim của Don Bosco; tìm kiếm sự thánh thiện trong việc phục vụ giáo dục và mục vụ.
Huy hiệu Salêdiêng không chỉ là một dấu hiệu nhận diện. Đó là ký ức, căn tính và sứ mạng. Đó là một sự ủy thác được trao cho Tu hội và cho tất cả những ai chia sẻ đặc sủng của Don Bosco: tìm kiếm các linh hồn, phục vụ người trẻ, hiến dâng tất cả vì tình yêu Thiên Chúa.