ዓርማ

የሳሌዥያን ማኅበር በዓለም ዙሪያ

የሳሌዥያን ዓርማ

የሳሌዥያን ዓርማ የሳሌዥያን ማኅበር ማንነት ከሚገልጹ እጅግ ትርጉም ያላቸው ምልክቶች አንዱ ነው። ተቋማዊ መለያ ብቻ ወይም ተራ የአባልነት ምልክት አይደለም፦ የዶን ቦስኮ ጸጋ፣ የመንፈሳዊ መርሐ ግብሩና በቤተ ክርስቲያንና በዓለም ውስጥ ለሳሌዥያውያን በአደራ የተሰጠው ተልእኮ የሚታይ ማጠቃለያ ነው።

ዓርማው በምልክቶቹ አማካይነት የሳሌዥያን ጥሪ እምብርትን ይገልጻል፦ ዶን ቦስኮ በመረጠው መሪ ቃል መሠረት ለእግዚአብሔርና ለወጣቶች በተለይም ለድሆቹና ለተተዉት መኖር፦ Da mihi animas, cetera tolle — “ነፍሳትን ስጠኝ፣ የቀረውን ሁሉ ውሰድ”።

የዓርማው አመጣጥ
ዶን ቦስኮ በዲሴምበር 18 ቀን 1859 የመሠረተው የሳሌዥያን ማኅበር በመጀመሪያ ይፋዊ ዓርማ አልነበረውም። በመጀመሪያዎቹ ዓመታት ለማኅበሩ ማኅተም የማኅበሩ ጠባቂ የሆነው የቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስ ምስል ጥቅም ላይ ይውል ነበር፤ ከምስሉም ጋር የሳሌዥያን ቅዱስ ማኅበርን የሚገልጽ የላቲን ጽሑፍ ነበር። በዚያን ጊዜ ጥቅም ላይ የነበረው መሪ ቃል የሚከተለው ነበር፦ Discite a me quia mitis sum — “እኔ የዋህ ነኝና ከእኔ ተማሩ”፤ ይህ የወንጌል ጥቅስ የቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስ መለያ ከሆነው የልስላሴ፣ የየዋህነትና የሐዋርያዊ ፍቅር መንፈስ ጋር ሙሉ በሙሉ የሚስማማ ነው።
ይፋዊ ዓርማ የማስፈለጉ ጉዳይ በ1884 ዓ.ም. ጎልቶ ወጣ፤ ይህም ር.ሊ.ጳ. ሊዮ 13ኛ ለዶን ቦስኮ በአደራ የሰጡት በሮም የሚገኘው የቅዱስ ልብ ባዚሊካ በሚገነባበት ወቅት ነበር። ከር.ሊ.ጳጳሳት ፒዮስ 9ኛና ሊዮ 13ኛ ዓርማዎች ጎን የሳሌዥያን ዓርማም እንዲቀመጥ ተገቢ ሆኖ ተገኘ። የመጀመሪያው ንድፍ በሴፕቴምበር 12 ቀን 1884 በአባ አንቶኒዮ ሳላ ለበላይ ምክር ቤቱ (Capitolo Superiore) ቀረበ። ንድፉ በቶሪኖ የቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ኮሌጅ የቴክኒክ ሥዕል መምህርና የሳሌዥያውያን ተባባሪ የነበሩት የፕሮፌሰር ቦይዲ ሥራ ነበር።
ዕቅዱ የአሁኑን ዓርማ መሠረታዊ ክፍሎች ቀድሞውኑ ይዞ ነበር፦ መልሕቁን፣ የሚነድደውን ልብ፣ ቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስን፣ ኮከቡን፣ ጫካውን፣ ተራሮቹን፣ የዘንባባውን ዝንጣፊ፣ የሎሬል ቅርንጫፉን፣ የጽጌረዳ አክሊሉን፣ መስቀሉንና መሪ ቃሉን። ዶን ቦስኮ በአንዳንድ ዝርዝሮች ላይ በግል ጣልቃ ገብቷል፤ በተለይም በጋሻው አናት ላይ የነበረውን ኮከብ በሚያበራ መስቀል ተክቶታል። ኮከቡ በጅራታም ኮከብ መልክ ተይዞ ከልቡ በላይ ተቀመጠ።
ይፋዊው ዓርማ ለመጀመሪያ ጊዜ የታየው የቅድስተ ቅዱሳን ማርያም ንጽሕተ ፅንሰት በዓል በሆነው በዲሴምበር 8 ቀን 1885 በወጣው የዶን ቦስኮ ሰርኩላር ደብዳቤ ላይ ነበር። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በይዘቱ የሳሌዥያን ማኅበር የዓርማ ምልክት ሆኖ ቆይቷል።

አጠቃላይ ትርጉም
የሳሌዥያን ዓርማ በአንድ ምስል ውስጥ መለኮታዊ ምግባራትን፣ የመሥራቹን መታሰቢያ፣ የማኅበሩን ጠባቂ ማጣቀሻና የሳሌዥያን ተልእኮ መንፈሳዊ አቅጣጫን ይሰበስባል።
ኮከቡ፣ መልሕቁና ልቡ በቅደም ተከተል እምነትን፣ ተስፋንና ፍቅርን ያስታውሳሉ። ቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስ የልስላሴንና የደግነትን ሐዋርያዊ አኗኗር ያመለክታል። ጫካው ዶን ቦስኮንና አመጣጡን ያስታውሳል። ተራሮቹ የቅድስና ጥሪን ያመለክታሉ። የዘንባባውና የሎሬሉ ቅርንጫፎች ለታማኝ፣ ራሷን ለሰጠችና ምግባረ መልካም ለሆነች ሕይወት የተገባውን ሽልማት ያስታውሳሉ። የጽጌረዳ አክሊሉ የተልእኮውን ውበትና ድካም ያስታውሳል። በአናቱ ላይ የተቀመጠው መስቀል ሁሉንም ነገር የሳሌዥያን ጥሪ ምንጭና ፍጻሜ ወደሆነው ወደ ክርስቶስ ያቀናል።

ኮከቡ፦ እምነት
ኮከቡ የእምነት ምልክት ነው፤ ጉዞን የሚመራ ብርሃን ነው። በክርስቲያናዊ ትውፊት የዓለም ብርሃንና የሰው ልጆች መሪ የሆነውን የክርስቶስን መገኘት ያመለክታል። በሳሌዥያን ዓርማ ውስጥ ኮከቡ የሚያመለክተው የትምህርትና የሐዋርያዊ ሥራ ከተራ ሰብአዊ ዕቅድ ሳይሆን በእግዚአብሔር ላይ ካለ እምነትና ወጣቶችን ከእርሱ ጋር ወደ መገናኘት የመምራት ፍላጎት እንደሚወለድ ነው።

መልሕቁ፦ ተስፋ
በጋሻው መሃል የተቀመጠው መልሕቅ ተስፋን ይወክላል። በባሕር ሕይወት ውስጥ መልሕቅ በማዕበል መካከል መረጋጋትን እንደሚያረጋግጥ ሁሉ ክርስቲያናዊ ተስፋም በታሪክ ፈተናዎች፣ ድካሞችና አለመረጋጋቶች ውስጥ ልብን ይደግፋል።
ለሳሌዥያን ትውፊት መልሕቁ ማስተማር ሁልጊዜ የተስፋ ተግባር መሆኑን ያስታውሳል፦ በእግዚአብሔር፣ በወጣቶችና እጅግ ደካማ በሆኑ ሁኔታዎች ውስጥም እንኳ ሊያድግ በሚችለው መልካም ነገር ላይ ያለ ተስፋ።

ልቡ፦ ፍቅር
የሚነድደው ልብ የሐዋርያዊ ፍቅር ምልክት ነው። የክርስቶስን የሚነድድ ፍቅርና የዶን ቦስኮን ሕይወት የገለጸውን ራስን ሙሉ በሙሉ መስጠት ያስታውሳል።
የሳሌዥያን ተልእኮ ከሁሉ በፊት የሚወለደው ከድርጅት ሳይሆን ለእግዚአብሔርና ለወጣቶች ከሚነድድ ልብ ነው። በዓርማው ውስጥ ያለው ልብ በተለይም ለድሆች፣ ለብቸኞችና ለተተዉ ሰዎች ቅርብ መሆን የሚችል ተጨባጭ፣ ትጉህ፣ ትምህርታዊና ሚሲዮናዊ ፍቅርን ይገልጻል።

ቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስ
የቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስ ምስል የማኅበሩን ጠባቂ ያስታውሳል። ዶን ቦስኮ ልጆቹ ሳሌዥያውያን ተብለው እንዲጠሩ የፈለገው የጄኔቫውን ቅዱስ ጳጳስ ደግነት፣ ልስላሴ፣ ትዕግሥትና ሐዋርያዊ ፍቅር ለማስታወስ ነው።
ከምስሉ ጋር ያሉት ብዕርና ወረቀት የኅትመት ሐዋርያዊ አገልግሎትን፣ የመልካም ንባብንና የክርስቲያናዊ ባህልን በሕዝብ መካከል የማሰራጨትን አስፈላጊነትም ያስታውሳሉ። ዶን ቦስኮ ለመገናኛ ታላቅ ዋጋ ሰጥቷል፤ የተጻፈው ቃልም የወንጌል ስብከትና የትምህርት መሣሪያ እንዲሆን ፈልጓል።

ጫካው
በጋሻው የታችኛው ክፍል የተቀመጠው ጫካ (በጣሊያንኛ bosco) የመሥራቹን የቤተሰብ ስም በቀጥታ ያስታውሳል። ሆኖም የስም ማጣቀሻ ብቻ አይደለም። የዶን ቦስኮን ትሑትና መግቦታዊ ሥሮች፣ የገበሬ አመጣጡን፣ የቤተሰቡን ቀላልነትና የሳሌዥያን ተልእኮ የተወለደበትን ተጨባጭ ታሪክ ያመለክታል።
በጫካው ውስጥ የአመጣጥ መታሰቢያ ተጠብቋል፦ በድህነት፣ በሥራ፣ በቀላል እምነትና በእግዚአብሔር ሕልሞች ውስጥ የበሰለ ጥሪ።

ተራሮቹ
ከጫካው በስተጀርባ ከፍ ብለው የሚታዩት ተራሮች እያንዳንዱ ሳሌዥያዊ ሊደርስባቸው የተጠራባቸውን የክርስቲያናዊ ፍጹምነት ከፍታዎች ያመለክታሉ። በመጽሐፍ ቅዱሳዊና መንፈሳዊ ትውፊት ተራራ ከእግዚአብሔር ጋር የመገናኛ ስፍራ፣ የመውጣት፣ የመንጻትና የቅድስና ምስል ነው።
በሳሌዥያን ዓርማ ውስጥ ተራሮቹ የትምህርት ተልእኮ ከመንፈሳዊ ሕይወት ሊለይ እንደማይችል ያስታውሳሉ። ሳሌዥያዊው በወጣቶች መካከልና ለወጣቶች ሲል የራሱን ገዳማዊ ቅድስና (ራስን ለእግዚአብሔር መቀደስ) እየኖረ በተልእኮው እምብርት ውስጥ ለቅድስና ተጠርቷል።

የዘንባባውና የሎሬሉ ቅርንጫፎች
በጋሻው ግርጌ የተጠላለፉት የዘንባባውና የሎሬሉ ቅርንጫፎች የድል፣ የታማኝነት፣ የመሥዋዕትነትና የክብር ምልክቶች ናቸው። ዘንባባው ሰማዕትነትን፣ ጽናትንና ክርስቶስ በሞት ላይ ያገኘውን ድል ያስታውሳል። ሁልጊዜ ለምለም የሆነው ሎሬል የክብር፣ የሰላምና የዘላለማዊነት ምልክት ነው።
በአንድነት የሳሌዥያን ሕይወት ፍሬ የምታፈራው ስትሰጥ መሆኑን ያመለክታሉ። ሐዋርያዊ ፍሬያማነት የሚወለደው ከታማኝነት፣ ከመሥዋዕትነትና ለወጣቶች ጥቅምና ለእግዚአብሔር መንግሥት ሕይወትን ለመስጠት ከመዘጋጀት ነው።

የጽጌረዳ አክሊሉ
በጋሻው አናት ላይ የተቀመጠው የጽጌረዳ አክሊል የሳሌዥያን ጥሪን ውበትና በአንድነትም የሚጠይቃቸውን ነገሮች ያስታውሳል። በታዋቂው የጽጌረዳ ዳስ ሕልም ብርሃን ሊነበብ ይችላል፦ ጽጌረዳዎቹ የተልእኮውን ደስታ፣ ተስፋና ፍሬያማነት ያመለክታሉ፤ እሾሆቹ ደግሞ በታማኝነት ለመኖር የሚያስፈልጉትን ድካም፣ መሥዋዕትነትና ትዕግሥት ያስታውሳሉ።

የሳሌዥያን ተልእኮ ብሩህና ደስተኛ ነው፤ ነገር ግን ከመስቀል የጸዳ አይደለም። ዶን ቦስኮ ሁለቱንም ገጽታዎች በአንድነት መያዝን ያስተምራል፦ የስጦታውን ውበትና የፍቅርን ዋጋ።

መስቀሉ
በዓርማው አናት ላይ የሚያበራው መስቀል ይገኛል። ተራ ጌጥ ሳይሆን የመላው ዓርማ መንፈሳዊ ማዕከል ነው። የዓርማው ክፍሎች ሁሉ ጥልቅ ትርጉማቸውን የሚያገኙት በመስቀሉ ውስጥ ነው።
እምነት፣ ተስፋ፣ ፍቅር፣ የሳሌዥያን ልስላሴ፣ የትምህርት ተልእኮ፣ ወደ ቅድስና መውጣትና ሕይወትን መስጠት ወደ ተሰቀለውና ከሙታን ወደ ተነሣው ክርስቶስ የተቀኑ ናቸው። መስቀሉ የሳሌዥያን ሥራ የእርሱ እንደሆነና ከእርሱም ኃይልን፣ ብርሃንንና ፍሬያማነትን እንደሚቀበል ያስታውሳል።

መሪ ቃሉ፦ Da mihi animas, cetera tolle
መሪ ቃሉ Da mihi animas, cetera tolle — “ነፍሳትን ስጠኝ፣ የቀረውን ሁሉ ውሰድ” — የሳሌዥያን መንፈስ ከፍተኛ ማጠቃለያ ነው። ዶን ቦስኮ በዓርማው ላይ እንዲኖር የፈለገው የራሱን ሕይወትና ለልጆቹ በአደራ የሰጠውን ተልእኮ መርሐ ግብር በእርሱ ውስጥ ስላየ ነው።
እነዚህ ቃላት የሰዎች ድኅነት ፍጹም ቀዳሚነትን ይገልጻሉ። ወጣቶችን፣ ክብራቸውን፣ ሰብአዊና ክርስቲያናዊ ዕድገታቸውንና ዘላለማዊ ዕጣ ፈንታቸውን በማዕከል እንድናስቀምጥ ይጠይቁናል። የቀረው ሁሉ — ዝና፣ ምቾት፣ የግል ጥቅሞች፣ ዋስትናዎች — ሁለተኛ ደረጃ ይይዛል።
መሪ ቃሉ የጌጥ ቀመር ሳይሆን መንፈሳዊ አደራ ነው። የሳሌዥያን ጥሪ እምብርትን ይገልጻል፦ ራስን ሙሉ በሙሉ ለወጣቶች ለመስጠት ሙሉ በሙሉ የእግዚአብሔር መሆን።

የዓርማው የዛሬ ትርጉም
ዛሬም የሳሌዥያን ዓርማ ምሳሌያዊ ኃይሉን ሳይቀንስ ይዞ ቆይቷል። ለማኅበሩ አመጣጡን፣ ማንነቱንና ተልእኮውን ያስታውሳል። እያንዳንዱን ሳሌዥያዊ በእምነት፣ በተስፋና በፍቅር እንዲኖር፣ ክርስቶስን በመስቀል መንገድ እንዲከተል፣ የቅዱስ ፍራንሲስ ደ ሳልስን ሐዋርያዊ ልስላሴ እንዲመስል፣ የዶን ቦስኮን ልብ እንዲጠብቅና በትምህርታዊና ሐዋርያዊ አገልግሎት ቅድስናን እንዲሻ ይጋብዛል።
የሳሌዥያን ዓርማ መለያ ምልክት ብቻ አይደለም። መታሰቢያ፣ ማንነትና ተልእኮ ነው። ለማኅበሩና የዶን ቦስኮን ጸጋ ለሚጋሩ ሁሉ የተሰጠ አደራ ነው፦ ነፍሳትን መፈለግ፣ ወጣቶችን ማገልገል፣ ለእግዚአብሔር ፍቅር ሲሉ ሁሉን መስጠት።