Stema

Kongregata Saleziane në botë

Stema saleziane

Stema saleziane është një nga shenjat më domethënëse të identitetit të Kongregatës Saleziane. Nuk është vetëm një emblemë institucionale, as një shenjë e thjeshtë përkatësie: është një përmbledhje pamore e karizmës së Don Boscos, e programit të tij shpirtëror dhe e misionit që u është besuar salezianëve në Kishë dhe në botë.

Përmes simboleve të saj, stema shpreh zemrën e thirrjes saleziane: të jetosh për Zotin dhe për të rinjtë, sidomos për më të varfrit dhe të braktisurit, sipas motos së zgjedhur nga Don Bosco: Da mihi animas, cetera tolle — “Më jep shpirtrat, merri të gjitha të tjerat”.

Zanafilla e stemës
Kongregata Saleziane, e themeluar nga Don Bosco më 18 dhjetor 1859, në fillim nuk kishte një stemë zyrtare. Në vitet e para, për vulën e Shoqërisë përdorej figura e Shën Françeskut të Salesit, Pajtor i Kongregatës, e shoqëruar nga një mbishkrim latinisht që identifikonte Shoqërinë e Devotshme Saleziane. Motoja e përdorur atëherë ishte: Discite a me quia mitis sum — “Mësoni prej meje se jam i butë”, referim ungjillor plotësisht në përputhje me frymën e ëmbëlsisë, zemërbutësisë dhe dashurisë baritore të Shën Françeskut të Salesit.
Nevoja për një stemë zyrtare u pjek në vitin 1884, gjatë ndërtimit të Bazilikës së Zemrës së Shenjtë në Romë, që Papa Leoni XIII ia kishte besuar Don Boscos. U çmua e përshtatshme të vendosej edhe stema saleziane pranë atyre të papëve Piu IX dhe Leoni XIII. Skica e parë u paraqit më 12 shtator 1884 nga don Antonio Sala para Kapitullit Epror. Vizatimi ishte vepër e profesor Boidit, mësues i vizatimit teknik në Kolegjin Shën Gjon Ungjilltari të Torinos dhe bashkëpunëtor i salezianëve.
Projekti përmbante tashmë elementet thelbësore të stemës së sotme: spirancën, zemrën e flaktë, Shën Françeskun e Salesit, yllin, pyllin, malet, palmën, dafinën, kurorën e trëndafilave, kryqin dhe moton. Don Bosco ndërhyri vetë në disa hollësi, veçanërisht duke zëvendësuar yllin në majë të mburojës me një kryq rrezatues. Ylli u ruajt në formë komete, i vendosur mbi zemër.
Stema zyrtare u shfaq për herë të parë në qarkoren e Don Boscos të 8 dhjetorit 1885, festa e Ngjizjes së Papërlyer të Marisë Shumë të Shenjtë. Që atëherë ajo ka mbetur, në thelb, shenja heraldike e Kongregatës Saleziane.

Kuptimi i përgjithshëm
Stema saleziane mbledh në një figurë të vetme virtytet hyjnore, kujtimin e Themeluesit, referimin te Pajtori i Shoqërisë dhe orientimin shpirtëror të misionit salezian.
Ylli, spiranca dhe zemra kujtojnë përkatësisht fenë, shpresën dhe dashurinë. Shën Françesku i Salesit të çon te stili apostolik i ëmbëlsisë dhe i mirësisë. Pylli kujton Don Boscon dhe zanafillën e tij. Malet tregojnë thirrjen për shenjtëri. Palma dhe dafina kujtojnë shpërblimin e premtuar për jetën besnike, flijuese dhe të virtytshme. Kurora e trëndafilave kujton bukurinë dhe mundimet e misionit. Kryqi, i vendosur në majë, e orienton gjithçka drejt Krishtit, burim dhe përmbushje e thirrjes saleziane.

Ylli: feja
Ylli është simbol i fesë, dritë që orienton udhën. Në traditën e krishterë ai të çon te prania e Krishtit, drita e botës dhe udhërrëfyesi i njerëzimit. Në stemën saleziane, ylli tregon se vepra edukative dhe baritore nuk lind nga një projekt thjesht njerëzor, por nga feja te Zoti dhe nga dëshira për t’i çuar të rinjtë drejt takimit me Të.

Spiranca: shpresa
Spiranca, e vendosur në qendër të mburojës, përfaqëson shpresën. Ashtu si në jetën e detit spiranca siguron qëndrueshmëri mes dallgëve, ashtu edhe shpresa e krishterë e mbështet zemrën në sprova, në mundime dhe në pasiguritë e historisë.
Për traditën saleziane, spiranca kujton se të edukosh është gjithmonë një akt shprese: shpresë te Zoti, te të rinjtë dhe te e mira që mund të rritet edhe në situatat më të brishta.

Zemra: dashuria
Zemra e flaktë është simbol i dashurisë baritore. Ajo kujton dashurinë e zjarrtë të Krishtit dhe dhurimin e plotë të vetvetes që karakterizoi jetën e Don Boscos.
Misioni salezian nuk lind para së gjithash nga një organizim, por nga një zemër që digjet për Zotin dhe për të rinjtë. Zemra në stemë shpreh një dashuri konkrete, vepruese, edukative dhe misionare, të aftë t’u afrohet sidomos atyre që janë të varfër, të vetmuar ose të braktisur.

Shën Françesku i Salesit
Figura e Shën Françeskut të Salesit kujton Pajtorin e Kongregatës. Don Bosco deshi që bijtë e tij të quheshin salezianë pikërisht për t’iu referuar mirësisë, ëmbëlsisë, durimit dhe dashurisë apostolike të ipeshkvit të shenjtë të Gjenevës.
Pena dhe fleta që shoqërojnë figurën e tij kujtojnë gjithashtu rëndësinë e apostullimit të shtypit, të leximit të mirë dhe të përhapjes popullore të kulturës së krishterë. Don Bosco i dha vlerë të madhe komunikimit dhe deshi që edhe fjala e shkruar të ishte mjet ungjillëzimi dhe edukimi.

Pylli
Pylli i vendosur në pjesën e poshtme të mburojës kujton drejtpërdrejt mbiemrin e Themeluesit. Megjithatë, nuk është vetëm një referim te emri. Ai të çon te rrënjët e përulura dhe providenciale të Don Boscos, te prejardhja e tij fshatare, te thjeshtësia e familjes së tij dhe te historia konkrete nga e cila lindi misioni salezian.
Në pyll ruhet kujtimi i zanafillës: një thirrje e pjekur në varfëri, në punë, në fenë e thjeshtë dhe në ëndrrat e Zotit.

Malet
Malet që ngrihen pas pyllit tregojnë majat e përsosmërisë së krishterë drejt të cilave çdo salezian është i thirrur të synojë. Në traditën biblike dhe shpirtërore, mali është vend takimi me Zotin, figurë ngjitjeje, pastrimi dhe shenjtërie.
Në stemën saleziane, ato kujtojnë se misioni edukativ nuk mund të ndahet nga jeta shpirtërore. Saleziani është i thirrur në shenjtëri në vetë zemrën e misionit, duke e jetuar kushtimin e vet mes të rinjve dhe për të rinjtë.

Palma dhe dafina
Palma dhe dafina, të gërshetuara në bazën e mburojës, janë shenja fitoreje, besnikërie, flijimi dhe lavdie. Palma kujton martirizimin, ngulmimin dhe fitoren e Krishtit mbi vdekjen. Dafina, gjithmonë e gjelbër, është simbol nderi, paqeje dhe pavdekësie.
Së bashku, ato tregojnë se jeta saleziane jep fryt kur dhurohet. Frytshmëria apostolike lind nga besnikëria, nga flijimi dhe nga gatishmëria për ta konsumuar jetën e vet për të mirën e të rinjve dhe për Mbretërinë e Zotit.

Kurora e trëndafilave
Kurora e trëndafilave e vendosur në majë të mburojës kujton bukurinë e thirrjes saleziane dhe, njëkohësisht, kërkesat e saj. Ajo mund të lexohet në dritën e ëndrrës së famshme të pjergullës me trëndafila: trëndafilat tregojnë gëzimin, premtimin dhe frytshmërinë e misionit; gjembat kujtojnë mundimin, flijimin dhe durimin e nevojshëm për ta jetuar me besnikëri.

Misioni salezian është i ndritshëm dhe i gëzueshëm, por jo pa kryq. Don Bosco mëson t’i mbash bashkë të dyja përmasat: bukurinë e dhuratës dhe çmimin e dashurisë.

Kryqi
Në majë të stemës ndodhet kryqi rrezatues. Ai nuk është një zbukurim i thjeshtë, por qendra shpirtërore e gjithë emblemës. Të gjitha elementet e stemës gjejnë te kryqi kuptimin e tyre më të thellë.
Feja, shpresa, dashuria, ëmbëlsia saleziane, misioni edukativ, ngjitja drejt shenjtërisë dhe dhurimi i jetës janë të orientuara drejt Krishtit të kryqëzuar dhe të ngjallur. Kryqi kujton se vepra saleziane i përket Atij dhe prej Tij merr forcë, dritë dhe frytshmëri.

Motoja: Da mihi animas, cetera tolle
Motoja Da mihi animas, cetera tolle — “Më jep shpirtrat, merri të gjitha të tjerat” — është përmbledhja më e lartë e frymës saleziane. Don Bosco e deshi në stemë sepse njihte në të programin e jetës së vet dhe të misionit që u besoi bijve të tij.
Këto fjalë shprehin përparësinë absolute të shpëtimit të personave. Ato kërkojnë që në qendër të vihen të rinjtë, dinjiteti i tyre, rritja e tyre njerëzore dhe e krishterë, fati i tyre i përjetshëm. Gjithçka tjetër — prestigji, rehatia, interesat personale, sigurimet — kalon në plan të dytë.
Motoja nuk është një formulë zbukuruese, por një amanet shpirtëror. Ajo përcakton zemrën e thirrjes saleziane: t’i përkasësh plotësisht Zotit për t’u dhuruar plotësisht të rinjve.

Vlera e sotme e stemës
Edhe sot stema saleziane e ruan të paprekur forcën e saj simbolike. Ajo i kujton Kongregatës zanafillën, identitetin dhe misionin e saj. E fton çdo salezian të jetojë me fe, shpresë dhe dashuri; të ndjekë Krishtin në udhën e kryqit; të imitojë ëmbëlsinë apostolike të Shën Françeskut të Salesit; të ruajë zemrën e Don Boscos; të kërkojë shenjtërinë në shërbimin edukativ dhe baritor.
Stema saleziane nuk është vetëm një shenjë dalluese. Është kujtesë, identitet dhe mision. Është një amanet i besuar Kongregatës dhe të gjithë atyre që ndajnë karizmën e Don Boscos: të kërkojnë shpirtrat, t’u shërbejnë të rinjve, të dhurojnë gjithçka për dashurinë e Zotit.