Pajtori dhe bashkëpajtorët

Kongregata Saleziane në botë

Maria Ndihmëtare, Pajtorja kryesore e Kongregatës Saleziane

Kongregata Saleziane njeh te Maria Ndihmëtare Pajtoren e saj kryesore. Për Don Boscon devocioni ndaj Virgjëreshës me këtë titull nuk ishte një element dytësor i shpirtërisë së tij, por një përmasë përbërëse e karizmës së tij. Ai vetë pohonte: «Ajo i ka bërë të gjitha». Në këtë shprehje përqendrohet vetëdija e thellë se vepra saleziane lind dhe rritet nën udhëheqjen amënore të Marisë.

Titulli “Auxilium Christianorum” i ka rrënjët në traditën e Kishës, sidomos në kontekstin e sprovave që ka përshkuar populli i krishterë. Don Bosco e merr atë në një epokë të shënuar nga tensione politike dhe kulturore, i bindur se Maria vazhdon ta mbështesë Kishën në rrugëtimin e saj historik. Megjithatë, devocioni i tij nuk shprehet në forma polemike apo mbrojtëse, por në një besim birëror dhe veprues.

Ndërtimi në Torino i Bazilikës kushtuar Marisë Ndihmëtare, në zemër të lagjes Valdocco, u frymëzua prej Saj. Ndërtesa nuk është vetëm një monument arkitektonik, por shenja e dukshme e fesë: Maria është e pranishme në jetën e Kishës dhe në veprën edukative. Rreth Bazilikës është zhvilluar një qendër rrezatimi shpirtëror që vazhdon të tërheqë shtegtarë nga e gjithë bota.

Për Don Boscon, Maria është Nënë dhe Mësuese. Nënë, sepse e shoqëron me butësi rrugën e të rinjve, sidomos të më të varfërve dhe të braktisurve; Mësuese, sepse edukon në fe, në përulësi ndaj Shpirtit, në gatishmëri ndaj planit të Zotit. Në pedagogjinë saleziane përmasa mariane nuk është anësore: të edukosh do të thotë edhe të fusësh në një marrëdhënie birërore me Virgjëreshën.

Devocioni ndaj Marisë Ndihmëtare ndërthuret ngushtë me Eukaristinë. Don Bosco u propozonte të rinjve një rrugë shpirtërore të bazuar te sakramentet, te rrëfimi i shpeshtë dhe te kungimi i rregullt. Në këtë horizont, Maria është ajo që të çon te Krishti dhe formon zemra të gatshme për hirin. Shoqata e Marisë Ndihmëtare (ADMA), e themeluar prej tij, lind pikërisht për ta mbështetur këtë shpirtëri dhe për të nxitur lutjen për Kishën dhe për Papën.

Në karizmën saleziane, Maria Ndihmëtare nuk është vetëm objekt devocioni, por prani vepruese në mision. Salezianët, Bijat e Marisë Ndihmëtare dhe grupet e Familjes Saleziane njohin tek Ajo udhërrëfyesen dhe mbështetjen e veprimit të tyre apostolik. Kremtimi i 24 majit, solemniteti i Marisë Ndihmëtare, përbën çdo vit një çast përkatësie të përtërirë dhe besimi të vetes në duart e saj.

Maria, në përvojën e Don Boscos, është edhe model gatishmërie dhe veprimtarie. “Fiat”-i i saj bëhet paradigmë e përgjigjes ndaj thirrjes. Tek Ajo sodisim një fe konkrete, të mishëruar në histori, të aftë t’u bëjë ballë vështirësive pa e humbur besimin te Zoti. Kjo përmasë është veçanërisht domethënëse për një Kongregatë të thirrur të veprojë në mjedise shpesh të shënuara nga brishtësia dhe varfëria.

Shpirtëria mariane saleziane është thellësisht kishtare. Maria Ndihmëtare thirret si mbështetje e Popullit të Zotit dhe shenjë shprese për njerëzimin. Edukimi i të rinjve, në këndvështrimin e Don Boscos, nuk mund të ndahet nga ky vizion i gjerë dhe misionar: të formosh të krishterë të mirë dhe qytetarë të ndershëm do të thotë t’i fusësh në një histori shëlbimi të shoqëruar nga prania amënore e Marisë.

Sot, në pesë kontinentet, devocioni ndaj Marisë Ndihmëtare vazhdon të jetë një tipar dallues i identitetit salezian. Ai ushqen lutjen, mbështet misionin, forcon bashkimin midis anëtarëve të Familjes Saleziane. Nën mbrojtjen e saj, Kongregata përtërin sigurinë se vepra edukative është, para së gjithash, vepër e Zotit, me të cilën Maria bashkëpunon me dashuri amënore.

 

Shën Jozefi, Bashkëpajtor i Kongregatës Saleziane

Krahas Marisë Ndihmëtare, Kongregata Saleziane nderon Shën Jozefin si bashkëpajtor. Figura e tij, e heshtur dhe punëtore, zë një vend të rëndësishëm në shpirtërinë e Don Boscos, i cili e propozoi si model besimi, punëtorie dhe bindjeje ndaj vullnetit të Zotit.

Shën Jozefi është njeriu i drejtë, ruajtësi i Shëlbuesit dhe bashkëshorti i Virgjëreshës Mari. Në Ungjill ai nuk thotë asnjë fjalë, por jeta e tij flet: dëgjon, dallon, vepron. Kjo përmasë e heshtjes së frytshme dhe e përgjegjësisë konkrete jehon thellë në karizmën saleziane, të thirrur të bashkojë soditjen me veprimin edukativ.

Për një Kongregatë të kushtuar edukimit të të rinjve dhe formimit profesional, figura e Jozefit punëtor merr një vlerë të veçantë. Ai është zdrukthëtari i Nazaretit, që e fut Jezusin në punën njerëzore. Don Bosco, i vëmendshëm ndaj përparimit njerëzor të djemve përmes shkollave profesionale dhe zanateve, njihte te Shën Jozefi një pajtor të natyrshëm të veprave artizanale dhe formuese.

Shën Jozefi është edhe model atësie. Atësia edukative, kaq qendrore në traditën saleziane, gjen tek ai një referim ungjillor. Jo një atësi autoritare, por një prani e matur dhe e besueshme, e aftë të mbrojë dhe të orientojë. Rektori Madhor, si pasardhës i Don Boscos, është i thirrur ta ushtrojë këtë përmasë të atësisë shpirtërore në vazhdimësi me shembullin e Jozefit.

Besimi te Providenca, tipar dallues i jetës së Don Boscos, pasqyrohet në figurën e Shën Jozefit. Përballë situatave të papritura dhe të ndërlikuara, ai i besohet fjalës së Zotit dhe kryen me gatishmëri atë që i kërkohet. Në këtë kuptim, Jozefi është ikonë e përulësisë ndaj Shpirtit dhe e besnikërisë në sprova.

Në kontekstin bashkëkohor, të shënuar nga shndërrime në indin familjar dhe shoqëror, propozimi i Shën Jozefit si bashkëpajtor e fton Familjen Saleziane të rizbulojë vlerën e përgjegjësisë, të ruajtjes dhe të punës dinjitoze. Ndërmjetësimi i tij i shoqëron komunitetet edukative në angazhimin e tyre të përditshëm në të mirë të të rinjve, sidomos të atyre më të brishtë.

 

Shën Françesku i Salesit, Bashkëpajtor dhe frymëzues shpirtëror

Shoqëria e themeluar nga Don Bosco mban emrin e Shën Françeskut të Salesit, i zgjedhur si pajtor dhe model shpirtëror. Ipeshkëv i Gjenevës në kohën e Reformës, Françesku i Salesit u dallua për butësinë e tij, dashurinë e tij baritore dhe aftësinë e tij për dialog.

Don Bosco shihte tek ai shenjtin e ëmbëlsisë dhe të humanizmit të krishterë. Në një epokë të shënuar nga tensione dhe konflikte fetare, Françesku i Salesit dinte të bashkonte vendosmërinë doktrinore me mirësinë në sjellje. Ky stil baritor ndikoi thellë në pedagogjinë saleziane, të bazuar më shumë në dashamirësi dhe bindje sesa në shtrëngim.

“Hyrje në jetën e devotshme” i ofroi Don Boscos një model shpirtërie të arritshme për të gjithë, jo të rezervuar për manastiret, por të jetuar në kushtet e zakonshme të jetës. Ky këndvështrim pasqyrohet në propozimin salezian të shenjtërisë rinore: një shenjtëri e mundshme, e gëzueshme, e mishëruar në detyrat e përditshme.

Shën Françesku i Salesit mishëron edhe përmasën misionare dhe kulturore të karizmës. Njeri i fjalës dhe i shkrimit, ai përdori mjetet e komunikimit të kohës së tij për të përhapur Ungjillin. Don Bosco, i vëmendshëm ndaj botimeve dhe shtypit popullor, e njohu veten në këtë dinamizëm apostolik.

Si bashkëpajtor, Françesku i Salesit vazhdon t’i kujtojë Kongregatës se edukimi është vepër e dashurisë baritore. Ëmbëlsia, durimi, respekti për kohët e hirit janë elemente thelbësore të veprimit salezian. Në shembullin e tij, salezianët gjejnë një ftesë të vazhdueshme për të bashkuar zellin apostolik me butësinë ungjillore, besnikërinë ndaj së vërtetës me vëmendjen ndaj personit.