Patrun u kompatruni

Il-Kongregazzjoni Salesjana fid-dinja

Marija Awżiljatriċi, Patruna prinċipali tal-Kongregazzjoni Salesjana

Il-Kongregazzjoni Salesjana tagħraf f’Marija Awżiljatriċi l-Patruna prinċipali tagħha. Għal Don Bosco, id-devozzjoni lejn il-Verġni taħt dan it-titlu ma kinitx element sekondarju tal-ispiritwalità tiegħu, iżda dimensjoni kostituttiva tal-kariżma tiegħu. Huwa stess kien jgħid: «Hija għamlet kollox». F’din l-espressjoni tinġabar il-kuxjenza profonda li l-opra Salesjana titwieled u tikber taħt it-tmexxija materna ta’ Marija.

It-titlu “Auxilium Christianorum” għandu l-għeruq tiegħu fit-tradizzjoni tal-Knisja, speċjalment fil-kuntest tal-provi li għadda minnhom il-poplu Nisrani. Don Bosco jadottah fi żmien immarkat minn tensjonijiet politiċi u kulturali, konvint li Marija tkompli ssostni lill-Knisja fil-mixja storika tagħha. Id-devozzjoni tiegħu, madankollu, ma tesprimix ruħha f’forom polemiċi jew difensivi, iżda f’fiduċja ta’ iben, attiva u ħabrieka.

Il-bini f’Turin tal-Bażilika ddedikata lil Marija Awżiljatriċi, fil-qalba tal-kwartier ta’ Valdocco, kien ispirat minnha. L-edifiċju mhuwiex biss monument arkitettoniku, iżda s-sinjal viżibbli tal-fidi: Marija hija preżenti fil-ħajja tal-Knisja u fl-opra edukattiva. Madwar il-Bażilika żviluppa ċentru ta’ radjazzjoni spiritwali li għadu jiġbed pellegrini minn kull rokna tad-dinja.

Għal Don Bosco, Marija hija Omm u Għalliema. Omm, għax takkumpanja bil-ħlewwa l-mixja taż-żgħażagħ, speċjalment tal-ifqar u l-abbandunati; Għalliema, għax tedukahom għall-fidi, għad-doċilità lejn l-Ispirtu, għad-disponibbiltà għall-pjan ta’ Alla. Fil-pedagoġija Salesjana, id-dimensjoni Marjana mhix marġinali: li teduka tfisser ukoll li ddaħħal lil ħaddieħor f’relazzjoni ta’ iben mal-Verġni.

Id-devozzjoni lejn Marija Awżiljatriċi hija marbuta mill-qrib mal-Ewkaristija. Don Bosco kien jipproponi liż-żgħażagħ mixja spiritwali mibnija fuq is-sagramenti, fuq il-qrar spiss u fuq it-tqarbin regolari. F’dan l-orizzont, Marija hija dik li twassal għal Kristu u tifforma qlub disponibbli għall-grazzja. L-Assoċjazzjoni ta’ Marija Awżiljatriċi (ADMA), imwaqqfa minnu, twieldet preċiżament biex issostni din l-ispiritwalità u tippromwovi t-talb għall-Knisja u għall-Papa.

Fil-kariżma Salesjana, Marija Awżiljatriċi mhix biss oġġett ta’ devozzjoni, iżda preżenza attiva fil-missjoni. Is-Salesjani, il-Bniet ta’ Marija Awżiljatriċi u l-gruppi tal-Familja Salesjana jagħrfu fiha l-gwida u s-sostenn tal-azzjoni appostolika tagħhom. Iċ-ċelebrazzjoni tal-24 ta’ Mejju, solennità ta’ Marija Awżiljatriċi, hija kull sena mument ta’ appartenenza mġedda u ta’ fdar.

Marija, fl-esperjenza ta’ Don Bosco, hija wkoll mudell ta’ disponibbiltà u ta’ ħidma. Il-“fiat” tagħha jsir il-paradigma tat-tweġiba vokazzjonali. Fiha nikkontemplaw fidi konkreta, inkarnata fl-istorja, kapaċi tiffaċċja d-diffikultajiet mingħajr ma titlef il-fiduċja f’Alla. Din id-dimensjoni hija partikolarment sinifikanti għal Kongregazzjoni msejħa taħdem f’kuntesti ħafna drabi mmarkati mill-fraġilità u mill-faqar.

L-ispiritwalità Marjana Salesjana hija profondament ekkleżjali. Marija Awżiljatriċi hija invokata bħala sostenn tal-Poplu ta’ Alla u sinjal ta’ tama għall-umanità. L-edukazzjoni taż-żgħażagħ, fil-perspettiva ta’ Don Bosco, ma tistax tinfired minn din il-viżjoni wiesgħa u missjunarja: li tifforma Nsara tajbin u ċittadini onesti tfisser li ddaħħalhom fi storja ta’ salvazzjoni akkumpanjata mill-preżenza materna ta’ Marija.

Illum, fil-ħames kontinenti, id-devozzjoni lejn Marija Awżiljatriċi tibqa’ karatteristika distintiva tal-identità Salesjana. Hija ssostni t-talb, issaħħaħ il-missjoni u tqawwi l-komunjoni bejn il-membri tal-Familja Salesjana. Taħt il-patroċinju tagħha, il-Kongregazzjoni ġġedded iċ-ċertezza li l-opra edukattiva hija, qabel kollox, opra ta’ Alla, li fiha Marija tikkoopera b’imħabba ta’ omm.

 

San Ġużepp, Kompatrun tal-Kongregazzjoni Salesjana

Flimkien ma’ Marija Awżiljatriċi, il-Kongregazzjoni Salesjana tqim lil San Ġużepp bħala kompatrun. Il-figura tiegħu, siekta u ħabrieka, għandha post sinifikanti fl-ispiritwalità ta’ Don Bosco, li ppropona lilu bħala mudell ta’ fiduċja, ħidma u ubbidjenza għar-rieda ta’ Alla.

San Ġużepp huwa r-raġel ġust, il-kustodju tal-Feddej u l-għarus tal-Verġni Marija. Fl-Evanġelju ma jgħid l-ebda kelma, iżda ħajtu titkellem waħedha: jisma’, jagħżel, jaġixxi. Din id-dimensjoni ta’ skiet fekond u ta’ responsabbiltà konkreta għandha eku profond fil-kariżma Salesjana, imsejħa tgħaqqad il-kontemplazzjoni mal-azzjoni edukattiva.

Għal Kongregazzjoni ddedikata għall-edukazzjoni taż-żgħażagħ u għall-formazzjoni professjonali, il-figura ta’ Ġużepp il-ħaddiem tieħu valur partikolari. Huwa l-mastrudaxxa ta’ Nazaret, li jdaħħal lil Ġesù fix-xogħol tal-bniedem. Don Bosco, attent għall-promozzjoni umana tat-tfal permezz tal-iskejjel professjonali u tal-apprentistati, kien jagħraf f’San Ġużepp patrun naturali tal-opri tas-sengħa u tal-formazzjoni.

San Ġużepp huwa wkoll mudell ta’ paternità. Il-paternità edukattiva, tant ċentrali fit-tradizzjoni Salesjana, issib fih referenza evanġelika. Mhux paternità awtoritarja, iżda preżenza diskreta u affidabbli, kapaċi tipproteġi u tiggwida. Ir-Rettur Maġġur, bħala suċċessur ta’ Don Bosco, huwa msejjaħ jeżerċita din id-dimensjoni ta’ paternità spiritwali f’kontinwità mal-eżempju ta’ Ġużepp.

Il-fiduċja fil-Providenza, karatteristika distintiva tal-ħajja ta’ Don Bosco, tirrifletti ruħha fil-figura ta’ San Ġużepp. Quddiem sitwazzjonijiet mhux mistennija u kumplessi, huwa jafda fil-kelma ta’ Alla u jwettaq minnufih dak li jintalab minnu. F’dan is-sens, Ġużepp huwa ikona tad-doċilità lejn l-Ispirtu u tal-fedeltà fil-provi.

Fil-kuntest kontemporanju, immarkat minn trasformazzjonijiet fin-nisġa familjari u soċjali, il-proposta ta’ San Ġużepp bħala kompatrun tistieden lill-Familja Salesjana terġa’ tiskopri l-valur tar-responsabbiltà, tal-kustodja u tax-xogħol dinjituż. L-interċessjoni tiegħu takkumpanja lill-komunitajiet edukattivi fl-impenn tagħhom ta’ kuljum favur iż-żgħażagħ, speċjalment l-aktar fraġli fosthom.

 

San Franġisk ta’ Sales, Kompatrun u ispiratur spiritwali

Is-Soċjetà mwaqqfa minn Don Bosco ġġib l-isem ta’ San Franġisk ta’ Sales, magħżul bħala patrun u mudell spiritwali. Isqof ta’ Ġinevra fi żmien ir-Riforma, Franġisk ta’ Sales spikka għall-ħlewwa tiegħu, għall-karità pastorali tiegħu u għall-ħila tiegħu fid-djalogu.

Don Bosco kien jara fih il-qaddis tal-ħlewwa u tal-umaniżmu Nisrani. Fi żmien immarkat minn tensjonijiet u kunflitti reliġjużi, Franġisk ta’ Sales kien jaf jgħaqqad is-soda duttrinali mal-qalb tajba fl-imġiba. Dan l-istil pastorali influwenza b’mod profond il-pedagoġija Salesjana, mibnija fuq l-amorevolezza u l-persważjoni aktar milli fuq il-kostrizzjoni.

L-“Introduzzjoni għall-ħajja devota” offriet lil Don Bosco mudell ta’ spiritwalità aċċessibbli għal kulħadd, mhux riżervata għall-monasteri iżda mgħixa fil-kundizzjonijiet ordinarji tal-ħajja. Din il-perspettiva tirrifletti ruħha fil-proposta Salesjana ta’ qdusija żagħżugħa: qdusija possibbli, ferrieħa, inkarnata fid-dmirijiet ta’ kuljum.

San Franġisk ta’ Sales jinkarna wkoll id-dimensjoni missjunarja u kulturali tal-kariżma. Raġel tal-kelma u tal-kitba, uża l-mezzi tal-komunikazzjoni ta’ żmienu biex ixerred l-Evanġelju. Don Bosco, attent għall-pubblikazzjoni u għall-istampa popolari, għaraf lilu nnifsu f’dan id-dinamiżmu appostoliku.

Bħala kompatrun, Franġisk ta’ Sales ikompli jfakkar lill-Kongregazzjoni li l-edukazzjoni hija opra ta’ karità pastorali. Il-ħlewwa, il-paċenzja u r-rispett lejn iż-żminijiet tal-grazzja huma elementi essenzjali tal-azzjoni Salesjana. Fl-eżempju tiegħu, is-Salesjani jsibu stedina kostanti biex jgħaqqdu ż-żelu appostoliku mal-ħlewwa evanġelika, il-fedeltà lejn il-verità mal-attenzjoni lejn il-persuna.