Arma

Il-Kongregazzjoni Salesjana fid-dinja

L-arma Salesjana

L-arma Salesjana hija wieħed mill-aktar sinjali sinifikanti tal-identità tal-Kongregazzjoni Salesjana. Mhijiex biss emblema istituzzjonali, u lanqas sempliċi marka ta’ appartenenza: hija sinteżi viżiva tal-kariżma ta’ Don Bosco, tal-programm spiritwali tiegħu u tal-missjoni fdata lis-Salesjani fil-Knisja u fid-dinja.

Permezz tas-simboli tagħha, l-arma tesprimi l-qalba tal-vokazzjoni Salesjana: li tgħix għal Alla u għaż-żgħażagħ, speċjalment l-ifqar u l-abbandunati, skont il-motto magħżul minn Don Bosco: Da mihi animas, cetera tolle — “Agħtini l-erwieħ, ħu l-bqija kollu”.

L-oriġini tal-arma
Il-Kongregazzjoni Salesjana, imwaqqfa minn Don Bosco fit-18 ta’ Diċembru 1859, għall-ewwel ma kellhiex arma uffiċjali. Fl-ewwel snin, għas-siġill tas-Soċjetà kienet tintuża x-xbieha ta’ San Franġisk ta’ Sales, Patrun tal-Kongregazzjoni, flimkien ma’ kitba bil-Latin li kienet tidentifika l-Pia Società Salesiana. Il-motto li kien jintuża dak iż-żmien kien: Discite a me quia mitis sum — “Tgħallmu minni, għax jien ħelu”, referenza evanġelika għal kollox koerenti mal-ispirtu ta’ ħlewwa, ta’ umiltà u ta’ karità pastorali propju ta’ San Franġisk ta’ Sales.
Il-ħtieġa ta’ arma uffiċjali ħarġet fl-1884, waqt il-bini tal-Bażilika tal-Qalb Imqaddsa f’Ruma, fdata mill-Papa Ljun XIII lil Don Bosco. Kien meqjus xieraq li titqiegħed ukoll l-arma Salesjana ħdejn dawk tal-Papiet Piju IX u Ljun XIII. L-ewwel abbozz ġie ppreżentat fit-12 ta’ Settembru 1884 minn Dun Antonio Sala lill-Kapitlu Superjuri. Id-disinn kien xogħol il-Professur Boidi, għalliem tad-disinn tekniku fil-Kulleġġ San Giovanni Evangelista ta’ Turin u kollaboratur tas-Salesjani.
Il-proġett diġà kien fih l-elementi essenzjali tal-arma attwali: il-lenbuta, il-qalb tixgħel, San Franġisk ta’ Sales, il-kewkba, il-bosk, il-muntanji, il-palma, ir-rand, il-girlanda tal-ward, is-salib u l-motto. Don Bosco intervjena personalment f’xi dettalji, b’mod partikolari billi biddel il-kewkba li kienet fil-quċċata tat-tarka b’salib bir-raġġi. Il-kewkba nżammet fil-forma ta’ kometa, imqiegħda fuq il-qalb.
L-arma uffiċjali dehret għall-ewwel darba fiċ-ċirkolari ta’ Don Bosco tat-8 ta’ Diċembru 1885, festa tal-Immakulata Kunċizzjoni ta’ Marija Santissima. Minn dak iż-żmien baqgħet, fis-sustanza, is-sinjal araldiku tal-Kongregazzjoni Salesjana.

Tifsira ġenerali
L-arma Salesjana tiġbor f’xbieha waħda l-virtujiet teologali, it-tifkira tal-Fundatur, ir-referenza għall-Patrun tas-Soċjetà u l-orjentazzjoni spiritwali tal-missjoni Salesjana.
Il-kewkba, il-lenbuta u l-qalb ifakkru rispettivament fil-fidi, fit-tama u fil-karità. San Franġisk ta’ Sales jirreferi għall-istil appostoliku tal-ħlewwa u tat-tjubija. Il-bosk ifakkar f’Don Bosco u fl-oriġini tiegħu. Il-muntanji jindikaw is-sejħa għall-qdusija. Il-palma u r-rand iqajmu l-ħsieb tal-premju mwiegħed lill-ħajja fidila, sagrifikata u virtuża. Il-girlanda tal-ward tfakkar fis-sbuħija u fit-tbatijiet tal-missjoni. Is-salib, imqiegħed fil-quċċata, jorjenta kollox lejn Kristu, l-għajn u t-twettiq tal-vokazzjoni Salesjana.

Il-kewkba: il-fidi
Il-kewkba hija simbolu tal-fidi, dawl li jorjenta t-triq. Fit-tradizzjoni Nisranija hija tirreferi għall-preżenza ta’ Kristu, dawl tad-dinja u gwida tal-umanità. Fl-arma Salesjana, il-kewkba tindika li l-opra edukattiva u pastorali ma titwilidx minn sempliċi proġett uman, iżda mill-fidi f’Alla u mix-xewqa li ż-żgħażagħ jitwasslu biex jiltaqgħu miegħu.

Il-lenbuta: it-tama
Il-lenbuta, imqiegħda fiċ-ċentru tat-tarka, tirrappreżenta t-tama. Bħalma fil-ħajja tal-baħar il-lenbuta tiżgura l-istabbiltà f’nofs il-mewġ, hekk it-tama Nisranija ssostni l-qalb fil-provi, fit-tbatijiet u fl-inċertezzi tal-istorja.
Għat-tradizzjoni Salesjana, il-lenbuta tfakkar li l-edukazzjoni hija dejjem att ta’ tama: tama f’Alla, fiż-żgħażagħ u fil-ġid li jista’ jikber anki fl-aktar sitwazzjonijiet fraġli.

Il-qalb: il-karità
Il-qalb tixgħel hija simbolu tal-karità pastorali. Hija tfakkar fl-imħabba ħerqana ta’ Kristu u fl-għoti totali tiegħu nnifsu li kkaratterizza l-ħajja ta’ Don Bosco.
Il-missjoni Salesjana ma titwilidx qabel kollox minn organizzazzjoni, iżda minn qalb li taqbad b’imħabba għal Alla u għaż-żgħażagħ. Il-qalb fl-arma tesprimi karità konkreta, attiva, edukattiva u missjunarja, kapaċi toqrob l-aktar lejn min hu fqir, waħdu jew abbandunat.

San Franġisk ta’ Sales
Il-figura ta’ San Franġisk ta’ Sales tfakkar fil-Patrun tal-Kongregazzjoni. Don Bosco ried li wliedu jissejħu Salesjani preċiżament biex jirreferu għat-tjubija, għall-ħlewwa, għall-paċenzja u għall-karità appostolika tal-qaddis isqof ta’ Ġinevra.
Il-pinna u l-folja li jakkumpanjaw ix-xbieha tiegħu jfakkru wkoll fl-importanza tal-appostolat tal-istampa, tal-qari tajjeb u tat-tixrid popolari tal-kultura Nisranija. Don Bosco ta valur kbir lill-komunikazzjoni u ried li anki l-kelma miktuba tkun strument ta’ evanġelizzazzjoni u ta’ edukazzjoni.

Il-bosk
Il-bosk imqiegħed fil-parti t’isfel tat-tarka jfakkar direttament fil-kunjom tal-Fundatur. Iżda mhijiex biss referenza għall-isem. Jirreferi għall-għeruq umli u providenzjali ta’ Don Bosco, għall-oriġini rurali tiegħu, għas-sempliċità tal-familja tiegħu u għall-istorja konkreta li minnha twieldet il-missjoni Salesjana.
Fil-bosk tinżamm il-memorja tal-oriġini: vokazzjoni li ssawret fil-faqar, fix-xogħol, fil-fidi sempliċi u fil-ħolm ta’ Alla.

Il-muntanji
Il-muntanji li jogħlew wara l-bosk jindikaw il-qċaċet tal-perfezzjoni Nisranija li lejhom kull Salesjan huwa msejjaħ jimxi. Fit-tradizzjoni biblika u spiritwali, il-muntanja hija post ta’ laqgħa ma’ Alla, xbieha ta’ tlugħ, ta’ purifikazzjoni u ta’ qdusija.
Fl-arma Salesjana, huma jfakkru li l-missjoni edukattiva ma tistax tinfired mill-ħajja spiritwali. Is-Salesjan huwa msejjaħ għall-qdusija fil-qalba stess tal-missjoni, billi jgħix il-konsagrazzjoni tiegħu fost iż-żgħażagħ u għaż-żgħażagħ.

Il-palma u r-rand
Il-palma u r-rand, minsuġa flimkien fil-qiegħ tat-tarka, huma sinjali ta’ rebħa, fedeltà, sagrifiċċju u glorja. Il-palma tfakkar fil-martirju, fil-perseveranza u fir-rebħa ta’ Kristu fuq il-mewt. Ir-rand, dejjem aħdar, huwa simbolu ta’ unur, paċi u immortalità.
Flimkien, jindikaw li l-ħajja Salesjana tagħti l-frott meta tingħata. Il-fekondità appostolika titwieled mill-fedeltà, mis-sagrifiċċju u mid-disponibbiltà li wieħed jikkonsma ħajtu għall-ġid taż-żgħażagħ u għas-Saltna ta’ Alla.

Il-girlanda tal-ward
Il-girlanda tal-ward imqiegħda fil-quċċata tat-tarka tfakkar fis-sbuħija tal-vokazzjoni Salesjana u, fl-istess ħin, fl-esiġenzi tagħha. Tista’ tinqara fid-dawl tal-ħolma famuża tal-pergola tal-ward: il-ward jindika l-ferħ, il-wegħda u l-fekondità tal-missjoni; ix-xewk ifakkar fl-għeja, fis-sagrifiċċju u fil-paċenzja meħtieġa biex wieħed jgħixha b’fedeltà.

Il-missjoni Salesjana hija mimlija dawl u ferħ, iżda mhux mingħajr salib. Don Bosco jgħallem li ż-żewġ dimensjonijiet għandhom jinżammu flimkien: is-sbuħija tad-don u l-prezz tal-imħabba.

Is-salib
Fil-quċċata tal-arma hemm is-salib bir-raġġi. Mhuwiex sempliċi ornament, iżda ċ-ċentru spiritwali tal-emblema kollha. L-elementi kollha tal-arma jsibu fis-salib l-aktar tifsira profonda tagħhom.
Il-fidi, it-tama, il-karità, il-ħlewwa Salesjana, il-missjoni edukattiva, it-tlugħ lejn il-qdusija u l-għoti tal-ħajja huma orjentati lejn Kristu msallab u rxoxt. Is-salib ifakkar li l-opra Salesjana hija tiegħu u minnu tirċievi s-saħħa, id-dawl u l-fekondità.

Il-motto: Da mihi animas, cetera tolle
Il-motto Da mihi animas, cetera tolle — “Agħtini l-erwieħ, ħu l-bqija kollu” — huwa l-ogħla sinteżi tal-ispirtu Salesjan. Don Bosco riedu fl-arma għax kien jagħraf fih il-programm ta’ ħajtu u tal-missjoni fdata lil uliedu.
Dan il-kliem jesprimi l-primat assolut tas-salvazzjoni tal-persuni. Jitlob li fiċ-ċentru jitqiegħdu ż-żgħażagħ, id-dinjità tagħhom, it-tkabbir uman u Nisrani tagħhom, id-destin etern tagħhom. Il-bqija kollu — prestiġju, kumdità, interessi personali, sigurtajiet — jgħaddi fit-tieni post.
Il-motto mhuwiex formula dekorattiva, iżda wirt spiritwali fdat. Jiddefinixxi l-qalba tal-vokazzjoni Salesjana: li tkun kollok ta’ Alla biex tagħti lilek innifsek kollok liż-żgħażagħ.

Il-valur attwali tal-arma
Anki llum, l-arma Salesjana żżomm sħiħa l-qawwa simbolika tagħha. Hija tfakkar lill-Kongregazzjoni fl-oriġini, fl-identità u fil-missjoni tagħha. Tistieden lil kull Salesjan jgħix bil-fidi, bit-tama u bil-karità; isegwi lil Kristu fit-triq tas-salib; jimita l-ħlewwa appostolika ta’ San Franġisk ta’ Sales; iħares il-qalb ta’ Don Bosco; ifittex il-qdusija fis-servizz edukattiv u pastorali.
L-arma Salesjana mhijiex biss sinjal distintiv. Hija memorja, identità u missjoni. Hija wirt fdat lill-Kongregazzjoni u lil dawk kollha li jaqsmu l-kariżma ta’ Don Bosco: li tfittex l-erwieħ, li taqdi liż-żgħażagħ, li tagħti kollox għall-imħabba ta’ Alla.