Kif nagħmluh
Il-Kongregazzjoni Salesjana fid-dinja
Il-kariżma, l-istil u s-sistema edukattiva Salesjana
Il-kariżma Salesjana, li ssawret mill-esperjenza spiritwali u pastorali ta’ San Ġwann Bosco, tgħaqqad id-dimensjoni spiritwali u dik edukattiva fi proġett wieħed immirat lejn it-tkabbir integrali taż-żgħażagħ, b’attenzjoni partikolari għall-ifqar fosthom. Dan il-proġett jesprimi ruħu fi stil ta’ ħajja, fi spiritwalità speċifika u f’metodu pedagoġiku msejjaħ “Sistema Preventiva”.
1. Għejun ta’ ispirazzjoni u referenzi spiritwali
L-ispiritwalità Salesjana għandha l-għeruq tagħha fl-Evanġelju u tagħraf f’Ġesù Kristu l-mudell tal-azzjoni pastorali: gratitudni lejn il-Missier, imħabba preferenzjali għaċ-ċkejknin, żelu appostoliku, l-attitudni tar-Ragħaj it-Tajjeb li jeduka bil-ħlewwa u bl-għoti tiegħu nnifsu, it-tfittxija tal-komunjoni.
Flimkien mar-referenza kristoloġika, rwol ċentrali jingħata lil Marija, meqjuma bħala Awżiljatriċi u meqjusa bħala gwida fl-opra edukattiva. Don Bosco għarafha bħala preżenza deċiżiva anki fit-twaqqif tal-Kongregazzjoni u tal-Istitut tal-Bniet ta’ Marija Awżiljatriċi. Id-devozzjoni lejn Marija tesprimi ruħha fil-fiduċja ta’ wlied, fit-talb – b’mod partikolari r-Rużarju – u fl-imitazzjoni tal-fidi tagħha u tad-disponibbiltà tagħha għall-pjan ta’ Alla.
Anki San Ġużepp jingħata bħala mudell ta’ ubbidjenza, ħidma bla waqfien u diskrezzjoni, l-aktar minħabba r-responsabbiltà edukattiva tiegħu lejn Ġesù adolexxent.
2. Iċ-ċentru li jgħaqqad kollox: il-karità pastorali
L-element li jiġbor fih l-ispirtu Salesjan huwa l-karità pastorali, mifhuma bħala dedikazzjoni konkreta għas-salvazzjoni u għall-promozzjoni umana taż-żgħażagħ. Hija tiggwida l-għażliet, ir-relazzjonijiet u l-istrutturi edukattivi. L-azzjoni appostolika mhix separata mill-ħajja spiritwali: ix-xogħol edukattiv jitgħex bħala kooperazzjoni mal-opra ta’ Alla u bħala post ta’ għaqda miegħu, skont il-loġika tal-“kontemplazzjoni fl-azzjoni”.
Dan l-approċċ iġib miegħu sens qawwi ta’ Knisja: kollaborazzjoni mal-Knisja lokali, komunjoni mal-Maġisteru u attenzjoni għall-formazzjoni taż-żgħażagħ f’kuxjenza ekkleżjali matura.
3. Karatteristiċi tal-istil Salesjan
L-istil edukattiv huwa kkaratterizzat minn xi attitudnijiet li jirrepetu ruħhom:
– Imħabba preferenzjali għaż-żgħażagħ, meqjusa bħala l-interlokuturi privileġġjati tal-missjoni.
– Amorevolezza, jiġifieri relazzjoni edukattiva mibnija fuq ir-rispett, il-qalb tajba, il-ħila tal-inizjattiva u klima ta’ fiduċja.
– Spirtu ta’ familja, li jimmira li joħloq ambjenti fejn l-edukaturi u ż-żgħażagħ iħossuhom koresponsabbli u milqugħa.
– Ottimiżmu u ferħ, bħala espressjoni ta’ fiduċja fir-riżorsi tal-persuna u fil-grazzja ta’ Alla.
– Xogħol u temperanza, mifhuma bħala ħidma bla heda flimkien ma’ bilanċ, sobrjetà u ħakma fuqek innifsek.
– Kreattività u flessibbiltà, b’attenzjoni għas-“sinjali taż-żminijiet” u għall-ħtiġijiet konkreti tal-kuntesti taż-żgħażagħ.
Il-ħajja ta’ kuljum hija meqjusa bħala l-post ordinarju tat-tkabbir spiritwali: il-qdusija tiġi proposta bħala fedeltà ferrieħa lejn id-dmirijiet tal-istat tal-ħajja ta’ kull wieħed.
4. Is-Sistema Preventiva
Il-metodu edukattiv żviluppat minn Don Bosco jismu s-Sistema Preventiva. Hija mibnija fuq tliet prinċipji: raġuni, reliġjon u amorevolezza.
– Ir-raġuni tfakkar fil-valur tad-djalogu, tal-persważjoni u tar-responsabbiltà personali.
– Ir-reliġjon tindika l-ftuħ lejn id-dimensjoni traxxendentali u r-referenza espliċita għall-Evanġelju.
– L-amorevolezza tesprimi preżenza edukattiva qrib, parteċipi u kapaċi tagħmel lilha nfisha maħbuba.
Is-sistema ma tillimitax ruħha għal teknika pedagoġika, iżda tifforma esperjenza spiritwali u edukattiva integrata, li fiha l-evanġelizzazzjoni u l-edukazzjoni jsostnu lil xulxin. Fil-fatt, l-ispiritwalità żagħżugħa Salesjana tipproponi sinteżi bejn il-fidi u l-ħajja, il-ħbiberija ma’ Kristu, l-impenn fil-Knisja u s-servizz responsabbli fis-soċjetà.
B’mod ġenerali, il-kariżma Salesjana tippreżenta ruħha bħala proġett ta’ formazzjoni permanenti, li jgħaqqad id-dimensjoni spiritwali, l-impenn appostoliku u l-attenzjoni konkreta għat-tkabbir integrali taż-żgħażagħ.
