Si e bëjmë

Kongregata Saleziane në botë

Karizma, stili dhe sistemi edukativ salezian
Karizma saleziane, e pjekur nga përvoja shpirtërore dhe baritore e Shën Gjon Boskos, bashkon përmasën shpirtërore dhe atë edukative në një projekt të vetëm, të orientuar drejt rritjes së plotë të të rinjve, me vëmendje të veçantë për më të varfrit. Ky projekt shprehet në një stil jete, në një shpirtëri të veçantë dhe në një metodë pedagogjike të quajtur “Sistemi Parandalues”.

1. Burimet frymëzuese dhe pikat e referimit shpirtëror
Shpirtëria saleziane rrënjoset në Ungjill dhe njeh te Jezu Krishti modelin e veprimit baritor: mirënjohjen ndaj Atit, parapëlqimin për të vegjlit, zellin apostolik, qëndrimin e Bariut të Mirë që edukon me butësi dhe dhurim të vetvetes, kërkimin e bashkimit.
Krahas referimit kristologjik, një rol qendror i jepet Marisë, e nderuar si Ndihmëtare dhe e konsideruar udhërrëfyese në veprën edukative. Don Bosco e njohu atë si prani vendimtare edhe në themelimin e Kongregatës dhe të Institutit të Bijave të Marisë Ndihmëtare. Devocioni marian shprehet në besimin birëror, në lutje – veçanërisht në Rruzare – dhe në imitimin e fesë së saj dhe të gatishmërisë së saj ndaj planit të Zotit.
Edhe Shën Jozefi tregohet si model i bindjes, i punëtorisë dhe i maturisë, sidomos për përgjegjësinë e tij edukative ndaj Jezusit adoleshent.

2. Qendra bashkuese: dashuria baritore
Elementi përmbledhës i frymës saleziane është dashuria baritore, e kuptuar si kushtim konkret për shpëtimin dhe për përparimin njerëzor të të rinjve. Ajo orienton zgjedhjet, marrëdhëniet dhe strukturat edukative. Veprimi apostolik nuk është i ndarë nga jeta shpirtërore: puna edukative jetohet si bashkëpunim me veprën e Zotit dhe si vend bashkimi me Të, sipas logjikës së “soditjes në veprim”.
Kjo qasje sjell një ndjenjë të fortë kishtare: bashkëpunim me Kishën vendore, bashkim me Magjisterin dhe vëmendje ndaj formimit të të rinjve drejt një ndërgjegjeje kishtare të pjekur.

3. Tiparet e stilit salezian
Stili edukativ karakterizohet nga disa qëndrime që përsëriten:
– Parapëlqimi për të rinjtë, të konsideruar bashkëbisedues të privilegjuar të misionit.
– Dashamirësia, domethënë marrëdhënie edukative e bazuar në respekt, përzemërsi, aftësi për nismë dhe klimë besimi.
– Fryma e familjes, që synon të krijojë mjedise ku edukatorët dhe të rinjtë ndihen bashkëpërgjegjës dhe të mirëpritur.
– Optimizmi dhe gëzimi, si shprehje e besimit në burimet e personit dhe në hirin e Zotit.
– Puna dhe përkorja, të kuptuara si punë e palodhur e bashkuar me ekuilibër, thjeshtësi dhe vetëkontroll.
– Krijimtaria dhe fleksibiliteti, me vëmendje ndaj “shenjave të kohës” dhe nevojave konkrete të mjediseve rinore.
Jeta e përditshme konsiderohet vendi i zakonshëm i rritjes shpirtërore: shenjtëria propozohet si besnikëri e gëzueshme ndaj detyrave të gjendjes së vet të jetës.

4. Sistemi Parandalues
Metoda edukative e përpunuar nga Don Bosco quhet Sistemi Parandalues. Ajo mbështetet në tri parime: arsyeja, feja dhe dashamirësia.
– Arsyeja thekson vlerësimin e dialogut, të bindjes dhe të përgjegjësisë personale.
– Feja tregon çeltësinë ndaj përmasës transcendente dhe referimin e qartë te Ungjilli.
– Dashamirësia shpreh një prani edukative të afërt, pjesëmarrëse dhe të aftë për t’u bërë e dashur.
Sistemi nuk kufizohet në një teknikë pedagogjike, por përbën një përvojë shpirtërore dhe edukative të integruar, ku ungjillëzimi dhe edukimi mbështesin njëri-tjetrin. Shpirtëria rinore saleziane propozon në fakt një sintezë midis fesë dhe jetës, miqësisë me Krishtin, angazhimit kishtar dhe shërbimit të përgjegjshëm në shoqëri.

Në tërësinë e saj, karizma saleziane paraqitet si një projekt formues i përhershëm, që bashkon përmasën shpirtërore, angazhimin apostolik dhe vëmendjen konkrete ndaj rritjes së plotë të të rinjve.