Апякун і суапекуны

Салезіянская кангрэгацыя ў свеце

Марыя Дапаможніца, галоўная Апякунка Салезіянскай кангрэгацыі

Салезіянская кангрэгацыя прызнае Марыю Дапаможніцу сваёй галоўнай Апякункай. Для Don Bosco культ Найсвяцейшай Панны пад гэтым тытулам быў не дадатковым элементам яго духоўнасці, а сутнасным вымярэннем яго харызмы. Ён сам казаў: «Гэта Яна ўсё зрабіла». У гэтым выказванні сканцэнтравана глыбокая свядомасць таго, што салезіянская справа нараджаецца і расце пад мацярынскім кіраўніцтвам Марыі.

Тытул «Auxilium Christianorum» (Дапаможніца хрысціян) мае карані ў традыцыі Касцёла, асабліва ў кантэксце выпрабаванняў, праз якія праходзіў хрысціянскі народ. Don Bosco пераймае яго ў эпоху, пазначаную палітычнай і культурнай напружанасцю, у перакананні, што Марыя працягвае падтрымліваць Касцёл на яго гістарычным шляху. Аднак яго пабожнасць выяўляецца не ў палемічных або абарончых формах, а ў сыноўнім і дзейсным даверы.

Будаўніцтва ў Турыне, у самым сэрцы квартала Вальдока, базылікі, прысвечанай Марыі Дапаможніцы, было натхнёна Ёю. Гэты будынак — не толькі архітэктурны помнік, але і бачны знак веры: Марыя прысутнічае ў жыцці Касцёла і ў выхаваўчай справе. Вакол базылікі ўзнік цэнтр духоўнага ўздзеяння, які і сёння прыцягвае пілігрымаў з усяго свету.

Для Don Bosco Марыя — Маці і Настаўніца. Маці, бо з пяшчотай суправаджае шлях моладзі, асабліва самых бедных і пакінутых; Настаўніца, бо выхоўвае ў веры, у паслухмянасці Духу, у гатоўнасці прыняць Божы план. У салезіянскай педагогіцы марыйны вымяр не другарадны: выхоўваць азначае таксама ўводзіць у сыноўнія адносіны з Найсвяцейшай Паннай.

Культ Марыі Дапаможніцы цесна пераплятаецца з Эўхарыстыяй. Don Bosco прапаноўваў моладзі духоўны шлях, заснаваны на сакрамэнтах, частай споведзі і рэгулярным прыняцці Святога Прычасця. У гэтай перспектыве Марыя — Тая, што вядзе да Хрыста і фармуе сэрцы, адкрытыя на ласку. Асацыяцыя Марыі Дапаможніцы (ADMA), заснаваная ім, узнікла менавіта для падтрымкі гэтай духоўнасці і для пашырэння малітвы за Касцёл і за Папу.

У салезіянскай харызме Марыя Дапаможніца — не толькі аб’ект пабожнасці, але і дзейная прысутнасць у місіі. Салезіяне, Дочкі Марыі Дапаможніцы і групы Салезіянскай сям’і прызнаюць у Ёй праваднічку і падтрымку сваёй апостальскай дзейнасці. Свята 24 мая, урачыстасць Марыі Дапаможніцы, кожны год становіцца момантам абноўленай прыналежнасці і даручэння сябе Ёй.

У досведзе Don Bosco Марыя з’яўляецца таксама ўзорам гатоўнасці і дзейснасці. Яе «fiat» становіцца ўзорам адказу на пакліканне. У Ёй сузіраецца канкрэтная вера, увасобленая ў гісторыі, здольная пераадольваць цяжкасці, не губляючы даверу да Бога. Гэты вымяр асабліва значны для Кангрэгацыі, пакліканай дзейнічаць у асяроддзях, часта пазначаных крохкасцю і беднасцю.

Салезіянская марыйная духоўнасць глыбока касцёльная. Да Марыі Дапаможніцы звяртаюцца як да апоры Божага Народа і знака надзеі для чалавецтва. Выхаванне моладзі ў перспектыве Don Bosco неаддзельнае ад гэтага шырокага і місійнага бачання: фармаваць добрых хрысціян і сумленных грамадзян азначае ўводзіць іх у гісторыю збаўлення, якую суправаджае мацярынская прысутнасць Марыі.

Сёння на пяці кантынентах культ Марыі Дапаможніцы застаецца адметнай рысай салезіянскай ідэнтычнасці. Ён жывіць малітву, падтрымлівае місію, умацоўвае еднасць паміж членамі Салезіянскай сям’і. Пад Яе апекай Кангрэгацыя абнаўляе ўпэўненасць у тым, што выхаваўчая справа перш за ўсё з’яўляецца Божай справай, у якой Марыя супрацоўнічае з мацярынскай любоўю.

 

Святы Юзаф, суапякун Салезіянскай кангрэгацыі

Побач з Марыяй Дапаможніцай Салезіянская кангрэгацыя шануе святога Юзафа як суапекуна. Яго постаць, маўклівая і працавітая, займае значнае месца ў духоўнасці Don Bosco, які прапаноўваў яго як узор даверу, працавітасці і паслухмянасці Божай волі.

Святы Юзаф — чалавек праведны, апякун Адкупіцеля і муж Найсвяцейшай Панны Марыі. У Евангеллі ён не прамаўляе ніводнага слова, але яго жыццё красамоўнае: ён слухае, распазнае, дзейнічае. Гэты вымяр плённага маўчання і канкрэтнай адказнасці глыбока адгукаецца ў салезіянскай харызме, пакліканай спалучаць кантэмпляцыю і выхаваўчае дзеянне.

Для Кангрэгацыі, прысвечанай выхаванню моладзі і прафесійнай падрыхтоўцы, постаць Юзафа-рабочага мае асаблівае значэнне. Ён — цясляр з Назарэта, які ўводзіць Езуса ў чалавечую працу. Don Bosco, уважлівы да чалавечага развіцця хлопцаў праз прафесійныя школы і навучанне рамяству, бачыў у святым Юзафе натуральнага апекуна рамесніцкіх і адукацыйных устаноў.

Святы Юзаф з’яўляецца таксама ўзорам бацькоўства. Выхаваўчае бацькоўства, такое важнае ў салезіянскай традыцыі, знаходзіць у ім евангельскі арыенцір. Гэта не аўтарытарнае бацькоўства, а стрыманая і надзейная прысутнасць, здольная абараняць і накіроўваць. Галоўны настаяцель як пераемнік Don Bosco пакліканы выконваць гэты вымяр духоўнага бацькоўства ў пераемнасці з прыкладам Юзафа.

Давер да Провіду, адметная рыса жыцця Don Bosco, адлюстроўваецца ў постаці святога Юзафа. Перад нечаканымі і складанымі сітуацыямі ён даверыцца Божаму слову і з гатоўнасцю выконвае тое, што ад яго патрабуецца. У гэтым сэнсе Юзаф — ікона паслухмянасці Духу і вернасці ў выпрабаваннях.

У сучасным кантэксце, пазначаным пераменамі ў сямейнай і грамадскай тканцы, прапанова святога Юзафа як суапекуна запрашае Салезіянскую сям’ю нанова адкрыць каштоўнасць адказнасці, апекі і годнай працы. Яго заступніцтва суправаджае выхаваўчыя супольнасці ў іх штодзённым служэнні на карысць моладзі, асабліва найбольш уразлівай.

 

Святы Францішак Сальскі, суапякун і духоўны натхняльнік

Таварыства, заснаванае Don Bosco, носіць імя святога Францішка Сальскага, выбранага ў якасці апекуна і духоўнага ўзору. Біскуп Жэневы ў часы Рэфармацыі, Францішак Сальскі вылучаўся сваёй лагоднасцю, душпастырскай любоўю і здольнасцю да дыялогу.

Don Bosco бачыў у ім святога лагоднасці і хрысціянскага гуманізму. У эпоху, пазначаную рэлігійнай напружанасцю і канфліктамі, Францішак Сальскі ўмеў спалучаць дактрынальную цвёрдасць і дабрыню ў абыходжанні. Гэты душпастырскі стыль глыбока паўплываў на салезіянскую педагогіку, заснаваную больш на сардэчнай любові і пераконванні, чым на прымусе.

«Уводзіны ў пабожнае жыццё» далі Don Bosco ўзор духоўнасці, даступнай для ўсіх, не зарэзерваванай для манастыроў, а перажыванай у звычайных умовах жыцця. Гэтая перспектыва адлюстроўваецца ў салезіянскай прапанове маладзёжнай святасці: святасці магчымай, радаснай, увасобленай у штодзённых абавязках.

Святы Францішак Сальскі ўвасабляе таксама місійны і культурны вымяр харызмы. Чалавек слова і пяра, ён выкарыстоўваў сродкі камунікацыі свайго часу для пашырэння Евангелля. Don Bosco, уважлівы да выдавецкай справы і народнага друку, пазнаў сябе ў гэтай апостальскай дынаміцы.

Як суапякун, Францішак Сальскі працягвае нагадваць Кангрэгацыі, што выхаванне — гэта справа душпастырскай любові. Лагоднасць, цярплівасць, павага да часу ласкі — сутнасныя элементы салезіянскай дзейнасці. У яго прыкладзе салезіяне знаходзяць пастаяннае запрашэнне спалучаць апостальскую руплівасць і евангельскую лагоднасць, вернасць праўдзе і ўвагу да чалавека.