የትምህርት ሥርዓት

የሳሌዥያን ማኅበር በዓለም ዙሪያ

የዶን ቦስኮ የትምህርት ሥርዓት
ዶን ቦስኮ ስለ ትምህርት ጥበብ (ፔዳጎጂ) መጽሐፍ አልጻፈም። ለአሥርት ዓመታት ከወጣቶች ጋር ሠርቷል፣ ተመልክቷል፣ አቅጣጫውን አስተካክሏል፣ ከልምድም ተምሯል። ስሙን የያዘው የትምህርት ሥርዓት በጠረጴዛ ላይ የተወለደ ሳይሆን፣ ብዙዎቹ ከመንገድ፣ ከፋብሪካዎችና ከእስር ቤቶች ከመጡ በሺዎች ከሚቆጠሩ ወጣቶች ጋር በዕለት ተዕለት ግንኙነት ያደገ ነው። በእውነተኛ ሕይወት ውስጥ ጥልቅ ሥር ያለው ሥርዓት ነው።

የቅድመ መከላከል ሥርዓት
ዶን ቦስኮ ትምህርታዊ አቀራረቡን «የቅድመ መከላከል ሥርዓት» ብሎ ጠራው፤ ይህም እርሱ ራሱ «የቅጣት ሥርዓት» ብሎ ከሚጠራው ጋር የሚቃረን ነው። ልዩነቱ ቀላል ቢሆንም መሠረታዊ ነው፦ ወጣቱ እስኪሳሳት ጠብቆ ከዚያ ከመቅጣት ይልቅ፣ አስተማሪው አስቀድሞ ከጎኑ ይቆማል፣ ምቹ አካባቢ ይፈጥራል፣ አሉታዊ ሁኔታዎችን ይከላከላል፣ ዕድገቱንም በመገኘትና በመተማመን ያጅባል።
ይህ ሥርዓት በሦስት ቃላት ላይ የተመሠረተ ነው፦ ምክንያት፣ ሃይማኖትና ፍቅራዊ ደግነት።
ምክንያት ማለት እያንዳንዱ ደንብ፣ እያንዳንዱ ጥያቄ፣ እያንዳንዱ ገደብ መብራራትና መረዳት አለበት ማለት ነው። አስተማሪው ከላይ አያስገድድም፤ ይልቁንም ይወያያል፣ ምክንያቱን ያስረዳል፣ ያሳምናል። ወጣቱ ሥርዓት የሚያስይዙት ነገር ሳይሆን መረዳትና መምረጥ የሚችል ሰው ነው።
ሃይማኖት በአምልኮ ስሜት ብቻ ሳይሆን ለሕይወት ትርጉምና አቅጣጫ የሚሰጥ የሕይወት አመለካከትን እንደ ማጣቀሻ ተደርጎ መረዳት አለበት። ዶን ቦስኮ ሁለንተናዊ ሥልጠና መንፈሳዊውን ገጽታ ችላ ሊል እንደማይችል ያምን ነበር፦ እንደ ውጫዊ ግዴታ ሳይሆን ወጣቱ የራሱን ማንነት እንዲገነባ የሚረዳ ሐሳብ ሆኖ።
ፍቅራዊ ደግነት ምናልባትም እጅግ መለያ የሆነው ቃል ነው። ትርጉሙ በቀላሉ ደግ ወይም ቸልተኛ መሆን ሳይሆን፣ ከወጣቱ ጋር በአክብሮት፣ በቅርበትና ለሕይወቱ በሚኖር እውነተኛ ፍላጎት የተሞላ እውነተኛ ግንኙነት መመሥረት ነው። ዶን ቦስኮ ወጣቶችን መውደድ ብቻ በቂ እንዳልሆነ ይናገር ነበር፦ እነርሱ ራሳቸው መወደዳቸው ሊሰማቸው ይገባል።

ትምህርታዊ መገኘት
የዶን ቦስኮ ሥርዓት በጣም ተጨባጭ ከሆኑት ክፍሎች አንዱ አስተማሪው በወጣቶች መካከል መገኘቱ ነው። ከመምህር ጠረጴዛ ወይም ከቢሮ መስኮት ጀርባ ሳይሆን በአደባባዮች፣ በጨዋታዎችና መደበኛ ባልሆኑ ውይይቶች ውስጥ። ዶን ቦስኮ ይህን ዘይቤ «እንክብካቤ» (assistenza) ብሎ ይጠራው ነበር፤ ነገር ግን በክትትል ትርጉም አይደለም፦ ግንኙነትን የሚፈጥርና አሉታዊ ባሕርያት ሊወለዱበት የሚችሉትን ባዶነት የሚከላከል አሳታፊ መገኘት ነበር።
ይህ መገኘት ትምህርታዊውን አካባቢ ቤተሰብን ወደሚመስል ነገር ይለውጠዋል፦ ሰዎች እርስ በርሳቸው የሚተዋወቁበት፣ የሚዋደዱበትና የሚረዳዱበት ስፍራ።

ዛሬም ወቅታዊ የሆነ ሥርዓት
ከሁለት ምዕተ ዓመታት ገደማ በኋላም የቅድመ መከላከል ሥርዓት በዓለም ዙሪያ በሺዎች በሚቆጠሩ የሳሌዥያን ተቋማት ውስጥ መተግበሩን ቀጥሏል። ይህ የሆነው ሳይለወጥ ስለቆየ ሳይሆን መሠረታዊ መርሆዎቹ የሁኔታዎችን መለወጥ ስለሚቋቋሙ ነው፦ የግንኙነት ማዕከላዊነት፣ ለሰው ያለ አክብሮት፣ በእያንዳንዱ ወጣት የማደግ ዕድል ላይ ያለ እምነት የማያረጁ እሴቶች ናቸው።
ዶን ቦስኮ አንድ አስፈላጊ ነገር ተረድቶ ነበር፦ እንደሚወደድና እንደሚከበር የሚሰማው ወጣት የጉዞውን ግማሽ አስቀድሞ ተጉዟል። የአስተማሪው ተግባር ቀሪውን ግማሽ እንዲጓዝ መርዳት ነው።