როდიდან

სალეზიური კონგრეგაცია მსოფლიოში

დასაწყისის მოკლე ისტორია

სათავეები: ორატორიუმის გამოცდილება (1841-1846)
1841 წლის 8 დეკემბერი არის სიმბოლური თარიღი, საიდანაც სალეზიური ისტორია იწყება. იმ დღეს, ტურინში, წმინდა იოანე ბოსკო ხვდება ახალგაზრდა Bartolomeo Garelli-ს წმინდა ფრანცისკე ასიზელის ეკლესიის სამკვეთლოში. ამ უბრალო საუბრიდან იბადება ორატორიუმი— ინიციატივა, რომელიც თავდაპირველად კატეხიზმოსა და მეგობრობის საკვირაო შეხვედრებს მოიცავს.
ისტორიულ კონტექსტს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს: ტურინი, სარდინიის სამეფოს დედაქალაქი, ეკონომიკური და სოციალური ტრანსფორმაციის შუაგულშია. აღმოცენებული ინდუსტრიალიზაცია სოფლებიდან ათასობით ახალგაზრდას იზიდავს, რომლებსაც ხშირად არც ოჯახი აქვთ, არც სტაბილური სამუშაო და არც განათლება. Don Bosco ხვდება, რომ ეპიზოდური დახმარება საკმარისი არ არის: საჭიროა სტაბილური გარემოს შექმნა, რომელიც აღზრდას, რელიგიურ ფორმაციასა და ადამიანურ თანხლებას გააერთიანებს.
1846 წლის 12 აპრილს, აღდგომის დღეს, ორატორიუმი საბოლოო ადგილს პოულობს ვალდოკოში. აქ ვითარდება ორიგინალური აღმზრდელობითი მოდელი: სახლი, რომელიც იღებს; სკოლა, რომელიც ცხოვრებისთვის ამზადებს; სამრევლო, რომელიც ახარებს; ეზო, სადაც მეგობრები ხვდებიან ერთმანეთს. სწორედ ამ პასტორალურ ლაბორატორიაში ყალიბდება ე.წ. „პრევენციული სისტემა“, რომელიც გონიერებას, რელიგიასა და სიყვარულით მოპყრობას ეფუძნება. კანონიკურ დაარსებამდეც კი უკვე არსებობს კონკრეტული და სტრუქტურირებული გამოცდილება.

სტაბილური ფორმისკენ: 1859 წლის გადაწყვეტილება
წლების განმავლობაში საქმე იზრდება. Don Bosco-ს გარშემო იკრიბებიან ახალგაზრდა თანამშრომლები, რომლებსაც იგივე აღმზრდელობითი ვნება ამოძრავებთ. ცხადი ხდება, რომ ორატორიუმისა და ახალი ინიციატივების (სკოლების, სახელოსნოების, პანსიონების) უწყვეტობის უზრუნველსაყოფად საჭიროა სტაბილური იურიდიული სტრუქტურა.
1859 წლის 18 დეკემბერს Don Bosco 17 წევრს კრებს და ოფიციალურად აარსებს წმინდა ფრანცისკე სალესელის საზოგადოებას. ეს მხოლოდ ფორმალური აქტი კი არა, სტრატეგიული არჩევანია: საქმე არ უნდა იყოს დამოკიდებული დამაარსებლის სიცოცხლეზე, არამედ ფესვი უნდა გაიდგას საერთო წესების მქონე სამონაზვნო ინსტიტუტში.
მითითება წმინდა ფრანცისკე სალესელზე ზუსტ სულიერ შთაგონებას გამოხატავს: პასტორალურ სიტკბოს, ახალგაზრდების აღზრდის შესაძლებლობისადმი ნდობას, ქრისტიანულ ოპტიმიზმს. ახალი კონგრეგაცია მკაფიო მიზნით იბადება: „სულთა ხსნა“, უპირველეს ყოვლისა ღარიბი და მიტოვებული ახალგაზრდებისა, ყოვლისმომცველი აღზრდის გზით.

ეკლესიის მიერ აღიარება (1864-1874)
ახალგაზრდა კონგრეგაცია რთულ გზას გადის ოფიციალური აღიარების მოსაპოვებლად. იმდროინდელი პოლიტიკური კლიმატი იტალიის გაერთიანების კონტექსტში სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის დაძაბულობით გამოირჩევა. ახალი სამონაზვნო ინსტიტუტის დაარსება ადვილი არ არის.
1864 წლის 23 ივლისს საზოგადოება იღებს პირველ აღიარებას რომიდან, „Decretum Laudis“ (ქების დეკრეტი). შემდეგ, 1869 წლის 19 თებერვალს, პაპ პიუს IX-ის პონტიფიკატის დროს, წმინდა საყდრისგან დამტკიცების დეკრეტს იღებს. ეს გადამწყვეტი ნაბიჯია: კონგრეგაცია აღიარებულია პაპისეული სამართლის სამონაზვნო ინსტიტუტად.
1874 წლის 3 აპრილს საბოლოოდ მტკიცდება კონსტიტუციები. ეს აქტი ორგანულად განსაზღვრავს მიზნებს, სამონაზვნო აღთქმებს, შიდა მმართველობასა და აღმზრდელობით მისიას. ამ მომენტიდან კონგრეგაციას სრული ეკლესიური ლეგიტიმაცია და ნორმატიული სტრუქტურა აქვს, რომელიც მის სტაბილურობასა და განვითარებას უზრუნველყოფს.

მისიონერული გახსნილობა (1875)
კონსტიტუციების დამტკიცებიდან სულ რაღაც ერთი წლის შემდეგ კონგრეგაცია დგამს ნაბიჯს, რომელიც მის საერთაშორისო სახეს განსაზღვრავს. 1875 წელს იწყება პირველი მისიონერული ექსპედიცია არგენტინაში. Don Bosco აგზავნის სალეზიელთა ჯგუფს don Giovanni Cagliero-ს ხელმძღვანელობით, რათა მათ იზრუნონ იტალიელ ემიგრანტებზე და ახარონ ადგილობრივ მოსახლეობას.
ეს არჩევანი ორ ფუნდამენტურ ელემენტს ავლენს: ქარიზმის უნივერსალურ ჰორიზონტსა და უკვე მიღწეულ ორგანიზაციულ შესაძლებლობას. რამდენიმე ათწლეულში სალეზიელები ვრცელდებიან ლათინურ ამერიკაში, საფრანგეთში, ესპანეთში და თანდათან სხვა კონტინენტებზე. პროფესიული განათლება, სასოფლო-სამეურნეო სკოლები, სამრევლოები და ორატორიუმები პასტორალური ყოფნის პრივილეგირებულ საშუალებებად იქცევა.
მისიონერული გაფართოება არ არის მეორეხარისხოვანი დამატება, არამედ თავდაპირველი პროექტის განუყოფელი ნაწილია: წასვლა იქ, სადაც ახალგაზრდებს ყველაზე მეტად სჭირდებათ.

კონსოლიდაცია 1888 წლის შემდეგ
Don Bosco-ს გარდაცვალებისას, 1888 წლის 31 იანვარს, კონგრეგაციას ასობით წევრი და მრავალი სახლი ჰყავს ევროპასა და ამერიკაში. ხელმძღვანელობის გადაცემა გადამწყვეტი გამოცდაა ინსტიტუტის სიმტკიცის შესამოწმებლად.
პირველი მემკვიდრე, Michele Rua, კონგრეგაციას ქარიზმისადმი ერთგულებითა და ძლიერი ორგანიზაციული უნარით ხელმძღვანელობს. მისი რექტორობის დროს სალეზიური სახლები მრავლდება და ყოფნა კიდევ უფრო ფართოვდება. ინსტიტუტი ამტკიცებს, რომ შეუძლია მისიის გაგრძელება დამაარსებლის გარდაცვალების შემდეგ და რომ გააჩნია დროში მდგრადი სტრუქტურები და სულიერება.

სალეზიური კონგრეგაციის ჩამოყალიბება არ არის ერთჯერადი აქტის შედეგი, არამედ თანდათანობითი პროცესისა: ორატორიუმის კონკრეტული გამოცდილებიდან 1859 წლის დაარსებამდე; პაპისეული აღიარებიდან მისიონერულ გაფართოებამდე; დამაარსებლის ხელმძღვანელობიდან ინსტიტუციურ კონსოლიდაციამდე.
ამ გზის ცენტრში რჩება უბრალო და რადიკალური რწმენა: აღზრდა ევანგელიზაციისა და ადამიანური განვითარების პრივილეგირებული გზაა. სალეზიური სათავეების ისტორია გვიჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება პასტორალური ინტუიცია, რომელიც თავისი დროის სოციალურ რეალობაშია ფესვგადგმული, იქცეს ეკლესიურ ინსტიტუტად, რომელსაც მსოფლიო მასშტაბით გავლენის მოხდენა შეუძლია.