De opvolgers van Don Bosco

De Salesiaanse Congregatie in de wereld

Bij de dood van de heilige Johannes Bosco, op 31 januari 1888, stond de jonge Sociëteit van de Heilige Franciscus van Sales voor een beslissende uitdaging: het charisma van de Stichter bewaren en tegelijk de ontwikkeling ervan leiden in grondig veranderde historische contexten. Sindsdien hebben zijn opvolgers aan het hoofd van de Congregatie – de Rectores-Majoor – een dienst van animatie en bestuur verricht die in het spoor ligt van het geestelijk vaderschap van Don Bosco.

Volgens de salesiaanse Constituties is de Rector-Majoor de opvolger van Don Bosco, vader en middelpunt van eenheid van de Congregatie en van de Salesiaanse Familie. Zijn zending gaat niet op in de juridische dimensie van het bestuur, maar heeft een charismatische betekenis: hij is geroepen om de salesiaanse identiteit te bewaren, de eenheid ervan te bevorderen en het apostolisch handelen te oriënteren in creatieve trouw aan de geest van de oorsprong.

In de loop van de decennia hebben de opvolgers van Don Bosco de missionaire uitbreiding van de Congregatie over de vijf continenten begeleid, en daarbij de inculturatie van het charisma en de aanpassing van de opvoedingswerken aan nieuwe sociale en kerkelijke noden ondersteund. Ze hebben de salesianen geleid door complexe historische overgangen – van de politieke omwentelingen in Europa tussen de 19e en de 20e eeuw, via de wereldoorlogen, tot de diepe culturele veranderingen van de hedendaagse wereld – en hielden daarbij vast aan het “Da mihi animas, cetera tolle” als inspirerend beginsel.

Hun dienst komt in het bijzonder tot uiting in het Generaal Kapittel, dat het hoogste moment van gemeenschappelijke onderscheiding van de Congregatie is. In dat kader ontvangt de Rector-Majoor van het Kapittel de opdracht om het salesiaanse leven en de zending gedurende de zesjarige periode richting te geven, de gemeenschap tussen de provincies te bevorderen en de medeverantwoordelijkheid van alle medebroeders te stimuleren.

Naast de interne dimensie van het bestuur hebben de opvolgers van Don Bosco een belangrijke rol gespeeld in de dialoog met de universele Kerk en met de burgerlijke samenleving. In gemeenschap met de opvolger van Petrus hebben zij de grote lijnen van het kerkelijk leergezag voor de Congregatie geïnterpreteerd en vertaald, vooral op het gebied van opvoeding, jeugdpastoraat en missie.
Een constante trek van hun ambt was de inzet om de eenheid en de vitaliteit van de Salesiaanse Familie te versterken, die naast de Salesianen van Don Bosco talrijke religieuze en lekengroepen omvat. In die zin is de Rector-Majoor een zichtbaar teken van de charismatische continuïteit, geroepen om de gemeenschap te bevorderen tussen verschillende roepingen, die allemaal geworteld zijn in de geestelijke ervaring van de Stichter.

De geschiedenis van de opvolgers van Don Bosco is niet louter een chronologische opeenvolging, maar een weg van dynamische trouw. In elk tijdperk hebben zij de dringende opvoedingsnoden van de jongeren, vooral van de armsten, vertolkt en richtlijnen gegeven die de identiteit en het handelen van de Congregatie hebben gevormd.

Zo toont zich, in de continuïteit van de leiding en in de verscheidenheid van de historische contexten, de vitaliteit van het salesiaanse charisma: een gave van de Geest die door de dienst van de Rectores-Majoor blijft bewaard, verdiept en aan de nieuwe generaties voorgesteld.

Hieronder volgt de lijst van de opvolgers van Don Bosco met hun gegevens.

* – Op 24.10.1884 had paus Leo XIII Don Bosco opgedragen een opvolger te benoemen; een jaar nadat hij don Rua had gekozen en na de bevestiging door de paus (24.09.1885), maakt Don Bosco zijn keuze bekend aan het Hoofdkapittel; het Hoofdkapittel deelt Michele Rua mee dat hij de opvolging aan het hoofd van de Congregatie op zich neemt..